مجازاتهای مبتنی بر منفعت شخص و اجتماع در فقه و حقوق کیفری ایران و حقوق انگلستان
نویسندگان
1 دانشجوی حقوق جزا و جرمشناسی، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.
2 استادیار، گروه معارف، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. (نویسنده مسؤول)
3 استادیار، گروه حقوق، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه میبد، میبد، ایران
doi
10.22034/jccj.2023.398519.1277چکیده
مجازاتها توسط مقننها جهت تأمین چشماندازهای نظام عدالت کیفردهی انتخاب میشوند. همچنین قضات نیز با تعیین مجازاتها بهدنبال محقق کردن اهداف آنها هستند. اهداف مجازاتها در راستای اهداف نظام عدالت کیفری است؛ گفتنی است یکی از این کیفرها، مجازاتهای مبتنی بر منفعت شخص و اجتماع میباشد نظام حقوقی ایران در قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ با نوآوریهایی در این اقدامات همراه است؛ منجمله پیشبینی محدودیت اعمال این گونه مجازاتها در جرایم تعزیری، افزایش نمونههای آن، بالا بردن حیطه اختیارات قضات در اعمال مجازاتهای نامبرده، حذف عنصر عمدی بودن جرم و جایگزین کردن آن به جرایم غیرعمدی بود. مهمترین دستاورد در این عرصه شامل مجازاتهای اجتماعی برای حدود و قصاص است که دارای نتایج متفاوت اعم از مثبت و منفی است. اما در مقایسه با نظام حقوقی انگلستان و ولز بهدلیل تغییرات اساسی که در قوانین مهم کیفری، مجازاتهای اجتماعی متنوعی جهت بهبود در کارکرد مجازاتها ایجاد شده است. پژوهش حاضر که با روش توصیفی-تحلیلی و با ابزار کتابخانهای گردآوری شده است، با پرداختی مفصل به موضوع انواع مجازاتهای بر منفعت شخص و اجتماع در نظام کیفری انگلیس و بررسی تطبیقی موضوع در نظام حقوقی ایران بهطور مقایسهای درصدد معرفی کیفرهای جدیدی است که آشنایی با آنها کمک شایانی به اندیشمندان حقوقی در ارائه الگوی مناسب برای استفاده قانونگذار داخلی مینماید.