تحلیل همدیدی و شناسایی شار رطوبت روزهای همراه با تگرگ در غرب ایران (مطالعه موردی: حوضه آبریز زاب، آذربایجان غربی)
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی
2 استاد اقلیم شناسی دانشگاه خوارزمی، تهران
3 دانشجوی دکتری اقلیم شناسی شهری دانشگاه خوارزمی، تهران
4 دانش آموخته دکتری اقلیم شناسی
doi
10.22059/jphgr.2019.277908.1007354چکیده
هدف از این پژوهش طبقهبندیِ مناسبِ الگوهای جوی مرتبط با وقایع تگرگ و ویژگیهای اقلیمشناختی مسبب آنها در حوضة زاب است. بنابراین، از دادههای ایستگاهی (کدهای ۲۷-۸۷-۹۶ الی ۹۹ از ۱۰۰ کد مربوط به هوای حاضر) بارش تگرگ سه ایستگاه همدید حوضة زاب طی دورة ۲۴ساله (۲۰۱۶-۱۹۹۲) استفاده شد. همچنین، با استفاده از دادههای پایگاه NCEP/NCAR، به واکاوی الگوهای گردشی مقارن با این رخدادها اقدام شد. با تحلیل خوشهایِ دادههای فشار تراز دریا و ارتفاع ژئوپتانسیل (۵۰۰ هکتوپاسکال)، سه الگوی گردشی مرتبط با بارش تگرگ شناسایی شد؛ از جمله ۱. تقویت سامانة کمفشار سودان؛ ۲. تقویت پُرفشارهای اروپایی و سیبری؛ ۳. قرارگیری منطقه بر روی شرق ناوة مدیترانه. سپس، با اجرای همبستگی درونگروهی بین هر خوشه روزی که بیشترین همبستگی را با سایر روزها داشت روز نمایندة الگوی گردشی آن خوشه انتخاب شد و مبنای واکاوی پژوهش واقع گردید.