تحلیل همدیدی و شناسایی شار رطوبت روزهای همراه با تگرگ در غرب ایران (مطالعه موردی: حوضه آبریز زاب، آذربایجان غربی)

نویسندگان

1 عضو هیئت ‏علمی پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی

2 استاد اقلیم ‏شناسی دانشگاه خوارزمی، تهران

3 دانشجوی دکتری اقلیم‏ شناسی شهری دانشگاه خوارزمی، تهران

4 دانش‏ آموخته دکتری اقلیم ‏شناسی

doi
10.22059/jphgr.2019.277908.1007354
چکیده

هدف از این پژوهش طبقه‏بندیِ مناسبِ الگوهای جوی مرتبط با وقایع تگرگ و ویژگی‏های اقلیم‏شناختی مسبب آن‏ها در حوضة زاب است. بنابراین، از داده‏های ایستگاهی (کدهای ۲۷-۸۷-۹۶ الی ۹۹ از ۱۰۰ کد مربوط به هوای حاضر) بارش تگرگ سه ایستگاه همدید حوضة زاب طی دورة ۲۴ساله (۲۰۱۶-۱۹۹۲) استفاده شد. همچنین، با استفاده از داده‏های پایگاه NCEP/NCAR، به واکاوی الگوهای گردشی مقارن با این رخدادها اقدام شد. با تحلیل خوشه‏ایِ داده‏های فشار تراز دریا و ارتفاع ژئوپتانسیل (۵۰۰ هکتوپاسکال)، سه الگوی گردشی مرتبط با بارش تگرگ شناسایی شد؛ از جمله ۱. تقویت سامانة کم‏فشار سودان؛ ۲. تقویت پُرفشارهای اروپایی و سیبری؛ ۳. قرارگیری منطقه بر روی شرق ناوة مدیترانه. سپس، با اجرای همبستگی درون‏گروهی بین هر خوشه روزی که بیشترین همبستگی را با سایر روزها داشت روز نمایندة الگوی گردشی آن خوشه انتخاب شد و مبنای واکاوی پژوهش واقع گردید.