روش تحلیل عاملی در اولویت بندی معیارهای سنجش تخریب سرزمین در حوضه آبخیز کارون

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

2 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

3 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

4 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

doi
چکیده

تخریب سرزمین حاصل تأثیر منفی شرایط طبیعی و یا فعالیت‌های انسانی بر محیط‌زیست است، هنگامی که تأکید بر اثرات نامطلوب فعالیت‌های انسانی باشد تا خشکی و کم بارشی واژه تخریب سرزمین بر بیابان‌زایی ترجیح داده می‌شود. فرسایش شدید خاک، تغییر کاربری جنگل‌ها و مراتع، خشک‌شدن تالاب‌ها و کم آبی رودخانه‌ها از جمله نشانه‌های وقوع پدیده تخریب سرزمین در حوضه آبخیز کارون است. در این تحقیق اطلاعات 27 متغیر طبیعی- اقلیمی و اقتصادی – اجتماعی مرتبط با تخریب سرزمین در حوضه آبخیز کارون به وسیله تحلیل عاملی مورد بررسی قرار گرفت. مقادیر ویژه و واریانس متناظر با هر عامل نشان داد که شش عامل نخست در مجموع 270/83‌ درصد تغییرات را پوشش می‌دهند. بنابر نتایج در تعریف و وزن‌دهی معیارهای ارزیابی تخریب سرزمین در حوضه آبخیز کارون، خاک مهم‌ترین معیار است و پس از آن به‌ترتیب معیارهای توپوگرافی، پوشش گیاهی، اقلیم، وضعیت اقتصادی – اجتماعی و زمین‌شناسی در اولویت‌های بعدی است. معیار آب به دلیل نبود معضل شوری گسترده آب در حوضه و مساحت نسبی کم آبخوان‌ها نسبت به سایر معیارها نقش کمتری در تخریب سرزمین در این حوضه آبخیز دارد.