بررسی شاخصهای فقر روستایی و عوامل مؤثر بر آن در ایران
نویسندگان
1 دانشگاه تبریز
2 دانشگاه تبریز
3 دانشگاه تبریز
doi
10.22067/jead2.v0i0.73388چکیده
بدون شک اولین قدم در برنامهریزی مبارزه با فقر در راستای سیاستگذاری در زمینه توسعه، شناسایی هر چه دقیقتر افراد فقیر و شناخت صحیح و آگاهانه از وضعیت فقر است. برای انجام این مهم نیز تعریف، تبیین و کاربرد شاخصهایی برای اندازهگیری فقر که بتواند وجوه مختلف فقر را نمایان سازد ضروری به نظر میرسد. در این راستا تعیین خط فقر و شاخصهای اندازهگیری فقر بسیار مهم میباشد. هدف این تحقیق بررسی شاخصهای اندازهگیری فقر و عوامل مؤثر بر آن در مناطق روستایی کشور ایران میباشد که طی دوره 94-1365 دادههای خام درآمد- هزینه و خصوصیات اجتماعی- اقتصادی خانوار از مرکز آمار گردآوری شده وسپس به برآورد شاخصهای اندازهگیری فقر که شامل شاخصهای مدرن که خود به دو گروه شاخصهای نابرابری ساده شامل، شاخصهای جینی، اتکینسون، آرار و نیز شاخصهای نابرابری قطبی شده شامل، شاخصهای دی- ای-آر، فاسترولفسون، استبان-گرادین-ری و شاخصهای کلاسیک که شامل شاخصهای نسبت سرشمار، شکاف فقر، نسبت شکاف درآمدی، کاکوانی، فقر سن، شدت فقر سن میباشند، پرداخته شده است. نتایج برآورد شاخصهای مورد بررسی که با استفاده از بسته نرمافزاری DASP در نرمافزار Stata محاسبه شدهاند، نشان از افزایش هر دو گروه شاخصها در سالهای ابتدای دوره (70-1365) و سالهای انتهای دوره (94-1391) و کاهش این شاخصها در میان دوره (90-1371) میباشد. در مورد نتایج بررسی عوامل مؤثر بر فقر نیز نرخ تورم، نرخ بیکاری، باروری، بعد خانوار و روند زمانی و جمعیت روستایی دارای اثر مثبت و رشد اقتصادی، شاخص قیمت تولیدکنندگان کشاورزی، موجودی سرمایه خالص بخش کشاورزی و ارزش افزوده بخش کشاورزی دارای اثر منفی بر فقر بودهاند و به عنوان عوامل مؤثر بر فقر شناخته شدهاند.