فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف بررسی اثر پیری تسریع­شده (AA) بر شاخص‌های فیزیولوژیک و بیوشیمیایی بذر کلزا در قالب آزمایش فاکتوریل بر مبنای طرح کاملاً تصادفی با دو عامل رقم (مودنا و اوکاپی)، سطح پیری (صفر، 24 و 72 ساعت دمای 40 درجه سلسیوس و رطوبت اشباع) و چهار تکرار در سال 99-1398 در دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. نتایج نشان داد که بذرهای پیر شده ارقام اوکاپی و مودنا، کاهش معنی‌داری در شاخص‌های جوانه‌زنی داشتند. در تیمار 72 ساعت پیری در مقایسه با شاهد، محتوای روغن، پروتئین و فعالیت مهار آنتی­اکسیدانت، به­ترتیب، 89/9، 14/4 و 61/28 درصد کاهش یافت. اما نشت الکترولیت‌ها 64/84 درصد نسبت به شاهد افزایش یافت. پیری، محتوای آنتی‌اکسیدانت‌های غیر آنزیمی را نیز تحت تأثیر قرار داد. در رقم اوکاپی، فلاونوئیدها 79/73 درصد، پرولین 15/47 درصد و فنل 13/17 درصد در مقایسه با بذرهای پیر نشده کاهش یافت. رقم اوکاپی، هر چند دارای خصوصیات کیفی مانند درصد روغن، فعالیت سیستم‌های آنتی‌اکسیدانت بالاتری بود، اما به انبارداری بسیار حساس بود، چرا‌ که پیری باعث افت شدید کیفیت بذرهای رقم اوکاپی شد. بنابراین برای جلوگیری از خسارت‌های اقتصادی، باید به شرایط محیطی نگهداری بذرهای این رقم، توجه بیش‌تری گردد. به­طورکلی، کنترل شرایط انبارداری برای به حداقل رساندن پیری و زوال بذر کلزا، امری حیاتی است.