فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحقیق حاضر با هدف استفاده از توانمندی ارقام پر محصول معرفی­شده برای تولید دورگ‌های جدید و ارزیابی صفات مورفولوژیک و آناتومیک نهال‌های دورگ بین­گونه‌ای P. nigra و P. deltoides انجام شد. در پروژه حاضر از پایه‌های نر و ماده کلن‌‌های برتر صنوبر نیگرا و دلتوئیدس که به لحاظ عملکرد تولید چوب و کیفیت تنه مناسب، عملکرد مناسبی داشته و به بخش اجرا معرفی شده‌اند، استفاده شد. در زمستان 97 جوانه‌های حامل گل از شاخه‌های گلدار پایه مــاده به­طول حدود 60 الی 100 سانتی‌متر از شاخه‌های انتهایی درخت جدا و در گلدان‌های 20 لیتری حاوی مخلوط خاک، ماسه و کود دامی کاشته شدند. برای تهیه دانه گرده، تعداد کافی از شاخه‌های گل‌دار از شاخه درخت نر هر یک از گونه‌های P. nigra و P. deltoides جدا و در داخل ظرف آب قرار داده شده و با باز شدن شاتون‌های گل نر، گرده‌ها جمع‌آوری شدند. عمل گرده‌افشانی به‌وسیله قلموی آغشته به گرده به‌صورت گرد و غبار انجام شد. پس از رسیدگی کامل کپسول‌ها، خوشه‌ها (کاتکین) جمع‌آوری شده و تمامی کپسول‌های دورگ و آزاد گرده‌افشان سترون شده، به‌صورت شکاف­داده­شده در شرایط محیط کشتMS  ½ فاقـد هورمون، کشت شدند. گیاهچه‌های تولیدشــده در اندازه بلندتر از ۱ تا ۲ سانتی‌متری به جی‌فی‌پات با مخلوطی از پرلیت و پیت‌ماس و ماسه منتقل و در گلخانه‌ نگهداری شدند و مشخصه‌های درصد آلودگی و ارتفاع گیاهچه‌های درون شیشه و تعداد گیاهچه‌های منتقل­شده به جی‌فی‌پات یادداشت شد. پس از سازگاری تدریجی، نهال‌های دورگ به گلدان‌های بزرگ انتقال یافتند و پس از دو سال بر اساس صفات کمی مانند ارتفاع، قطر یقه، شاخه و ‌مشخصه‌های کمی و آناتومی برگ مورد ارزیابی‌ قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بیش­ترین ارتفاع شاتون، تعداد و وزن کپسول در تلاقی آزادگرده‌افشان وجود داشت. تعداد 28 نتاج از تلاقی‌های مختلف صنوبر به‌دست آمد. بیش­ترین ارتفاع ساقه در تلاقی‌هایPD♀xPS♂ (P. deltoides Marquette x P. deltoides Samsun) و PD♀xPB♂ (P. deltoides Marquette x P. nigra betulifolia 17/13) و بیش­ترین زاویه شاخه، سطح برگ و سطح ویژه برگ در تلاقی آزادگرده‌افشان PD♀ (P. deltoides Marquette) مشاهده شد.