شناسایی QTL‌های مرتبط با مولفه‌های جوانه‌زنی جو (Hordeum vulgare L) در شرایط نرمال، تنش خشکی و شوری

نویسندگان

1 دانشیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، ایران

2 استادیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، ایران

3 دانشجوی ارشد بیوتکنولوژی، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، ایران

4 استادیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، ایران

5 گروه اصلاح نباتات و منابع ژنتیکی، اگروسکوپ، سوئیس

doi
10.22124/jms.2022.6145
چکیده

جوانه­زنی بذر از خصوصیات بارز و مهم یک رقم زراعی توصیف می­شود. به­منظور شناساییQTLهای مرتبط با جوانه­زنی جو تحت شرایط نرمال، شوری و خشکی، 103 خانواده F8 حاصل از تلاقی دو رقم بادیا×کویر در قالب طرح کاملا تصادفی در سال 1398-1399 در آزمایشگاه گیاه­شناسی دانشگاه گنبدکاووس در دو تکرار بررسی شدند. تعداد ریشه­چه، طول ریشه­چه، وزن ریشه­چه، طول کلئوپتیل، طول ساقه­چه، وزن ساقه­چه و درصد جوانه­زنی مورد اندازه­گیری قرار گرفتند. نقشه پیوستگی بر اساس 152 آلل چند شکل SSR، 72 آللISSR ، 7 آلل IRAP، 29 آللCAAT ، 27 آلل Scot و 15 آلل iPBS تهیه شد. نشانگرهای مولکولی استفاده شده هفت کروموزوم جو با طول نقشه 2/999 سانتی­مورگان منتسب شد. میانگین فاصله بین دو نشانگر مجاور برابر 387/3 سانتی­مورگان شد. تجزیه QTL به­روش نقشه­یابی فاصله­ای مرکب (CIM) برای هر صفت در هر محیط انجام شد. در این پژوهش در هر سه شرایط کروموزوم­های 4، 5 و 7 به­دلیل قرارگرفتن بیش­ترین­QTLها به­عنوان مهم­ترین کروموزوم­ها بودند. در شرایط نرمال دوQTL  بزرگ اثر برای طول کلئوپتیل (qCLN-5a) و درصد جوانه­زنی (qGPN-4b) ردیابی شد، در شرایط تنش خشکی سهQTL  بزرگ اثر برای طول ریشه (qRLD-4b) و (qRLD-5) برای وزن ساقه­چه (qPWD-4) ردیابی شد. از نتایج این پژوهش بعد از تعیین اعتبار می­توان در برنامه­های انتخاب به کمک نشانگر استفاده نمود.