بررسی اثر ویژگیهای خاک بر پراکنش گیاه دارویی هندوانه ابوجهل(colocynthis Citrullus) در نواحی خشک با استفاده از آنالیز چند متغیره (مطالعه موردی: دشت سیستان)
نویسندگان
1 دانشکاه گرگان
2 دانشیار مرکز تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زابل، ایران
doi
10.22034/jpr.2022.2189چکیده
برای اجرای این پژوهش ابتدا وضعیت پراکنش این گیاه در منطقه بر اساس مشاهدات میدانی بررسی و چهار ناحیه مشخص برای آن شناسایی شد. از خاک و پوشش گیاهی معرف به روش تصادفی- سیستماتیک نمونهبرداری شد. خصوصیات خاک از روش مقایسه میانگینها و آزمون t استودنت و عوامل مؤثر بر پراکنش این گیاه با روش تجزیه مؤلفههای اصلی (PCA) محاسبه شد. یافتهها نشان داد که بین میانگین ویژگیهای اسیدیته، کربن آلی، مجموع کلسیم و منیزیم، سدیم، نسبت جذب سدیم، سدیم محلول، مجموع کاتیونها، فسفر و پتاسیم قابلجذب، درصد رس، سیلت و شن دو محدوده مطالعاتی اختلاف معنیدار ولی بین سایر ویژگیها معنیدار نیست. نتایج آنالیز بیانگر آن است که گیاه مزبور تمایل به استقرار در خاکهایی با ماده آلی فقیر، فسفر، پتاسیم و رس بیشتر را دارد ولی افزایش سدیم، نسبت جذب سدیم، مجموع کاتیونها و شن از موانع استقرار آن در منطقه است. بنابراین میتوان نتیجهگیری کرد که از نظر نیازهای اکولوژیکی این گیاه کم توقع و در خاکهای فقیر نیز قابلیت سازگاری دارد.
