تحلیل ضمانت اجرای کیفری تدلیس در عدم ثبت نکاح (با تأکید بر فقه)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه فقه و حقوق خصوصی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول)

3 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

doi
10.22034/jccj.2023.406640.1317
چکیده

تدلیس در ثبت نکاح به‌معنای این است که زوج نکاح را به‌دلیل فریب زوجه ثبت نمی‌کند. از نظر فقهی، عدم ثبت نکاح باعث بطلان نکاح نمی‌باشد و با عدم ثبت، همچنان آثار زوجیت بر آن بار می‌شود. قانون‌گذار به جرم‌انگاری عدم ثبت نکاح پرداخته است که ضمانت اجرای آن، جزای نقدی و حبس می‌باشد. مقاله توصیفی ـ تحلیلی بوده و از روش کتابخانه‌ای استفاده شده است. یافته‌ها حاکی از این است که جرم‌دانستن عدم ثبت نکاح از نظر فقهی در تقابل با قانون است، لذا جرم‌انگاری عدم ثبت نکاح برخلاف موازین فقهی است. ثبت نکاح در اسلام و فقه مرسوم نبوده است، اما براساس روایات، رفتارهایی که مبتنی بر اعلان عمومی نکاح بوده، جایگزین ثبت نکاح بوده است. چنانچه نکاح مشروع و قانونی باشد، اما ثبت نشود، از نظر قانون جرم است. قانون‌گذار جرم‌انگاری عدم ثبت نکاح را برعهده زوج گذاشته است، زیرا زوج با تدلیس می‌تواند مانع از ثبت نکاح گردد.