اثر پیش‌تیمار بذر با اکسین و جیبرلین بر خصوصیات جوانه‏زنی و عملکرد لوبیا چشم‌بلبلی (Vigna unguiculata L.)

نویسندگان

1 واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران

2 گروه زراعت، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

doi
10.22067/ijpr.v11i2.72919
چکیده

این تحقیق با هدف تعیین چگونگی تأثیر غلظت‏های مختلف هورمون‏های جیبرلین و اکسین بر خصوصیات جوانه‏زنی و زراعی لوبیا رقم کامران در شرایط آزمایشگاهی به‏صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار و در مزرعه‏ به‏صورت فاکتوریل در قالب بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1393 انجام گرفت. تیمارهای آزمایش شامل غلظت‏های مختلف (20، 40 و 60 پی‌پی‌ام) هورمون‏های جیبرلین و اکسین و آب مقطر به‏عنوان شاهد و مدت زمان خیساندن بذور 6 و 12 ساعت بود. نتایج نشان داد که در آزمایشگاه اختلاف معنی‏داری در رابطه با صفات وزن تر و خشک، طول ریشه‏چه و ساقه‏چه، سرعت جوانه‏زنی و یکنواختی خروج ریشه‏چه مشاهده شد. تیمار آب مقطر بالاترین سرعت جوانه‏زنی (37/9 بذر/روز) و همچنین بیشترین طول ریشه‏چه و ساقه‏چه به ترتیب با 9/33 و 48/5 میلی‏متر را در مقایسه با سایر تیمارها نشان داد. زمان 6 ساعت نسبت به زمان 12 ساعت موجب بهبود سرعت جوانه‏زنی و یکنواختی خروج گیاهچه‏ها به ترتیب به میزان 7/33 و 7/46 درصد گردید. در مزرعه‏ بیشترین عملکرد مربوط به تیمار آب مقطر با 6/3309 کیلوگرم در هکتار بود. اثر برهمکنش تیمارهای آزمایش بر اجزای عملکرد به‏غیراز تعداد دانه در غلاف معنی‏دار نبود. بالاترین میزان همبستگی عملکرد دانه با عملکرد زیستی (93/0r=)، شاخص برداشت (85/0r=)، وزن100دانه (49/0r=)، و تعداد غلاف در بوته (38/0r=)، مشاهده شد. به‏طور کلی، تیمار پیش تیمار آب مقطر به مدت 6 ساعت در آزمایشگاه و مزرعه‏ تیمار برتر به لحاظ غالب صفات مورد مطالعه در رقم کامران بود.