تاثیر نانوذرات سبز مس سنتز شده با عصاره آبی آلوئه ورا بر پارامترهای جوانه‌زنی لوبیا چیتی تحت تنش شوری

نویسندگان

1 استاد گروه شیمی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

2 دانش آموخته دکتری فیزیولوژی گیاهی، گروه زیست شناسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

3 استادیار گروه زیست شناسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

4 استادیار گروه زیست شناسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

doi
10.22034/jpr.2024.2249
چکیده

در جهان، شوری یکی از مهمترین عوامل غیرزیستی و محدود کننده جوانه‌زنی بذر و همچنین استقرار و رشد اولیه گیاهچه‌ها است که باعث کاهش قابل توجهی در بهره‌وری محصولات کشاورزی می‌شود. در سال‌های اخیر، نانوذرات مهندسی شده به‌عنوان یک جایگزین امیدوار کننده در مبارزه با عوامل تنش غیرزیستی مانند شوری مطرح شده‌اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات نانو ذرات سبز مس (با استفاده از عصاره برگ گیاه آلوئه ورا) در کاهش تنش شوری بر شاخص‌های جوانه‌زنی گیاه لوبیا چیتی انجام شد. تیمارها به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور نانوذرات سبز مس در 4 سطح 0، 40، 80 و 120 میلی‌گرم بر لیتر و شوری (NaCl) در 4 سطح 0، 40، 80 و 120 میلی‌مولار در 3 تکرار در نظر گرفته شدند. نتایج تجزیه و تحلیل واریانس نشان دادند که برهم‌کنش تنش شوری و نانو ذرات بر پارامترهای جوانه‌زنی در سطح احتمال 5 درصد معنی‌دار بود. تجزیه و تحلیل مؤلفه اصلی به منظور تمایز تیمارهای نانوذرات و شوری بر اساس پارامترهای مورد بررسی انجام شد. خوشه‌بندی نقشه حرارتی برای بررسی و ارتباط بین سطوح شوری و نانوذرات مس با پارامترهای جوانه‌زنی ترسیم شد. یافته‌ها نشان دادند که بکارگیری نانوذرات سبز مس به عنوان عوامل کاهش دهنده تنش شوری بر پارامترهای جوانه‌زنی لوبیا چیتی به خوبی موثر می‌باشند. بر اساس مدل خطی عمومی چند متغیره و خوشه‌بندی نقشه حرارتی غلظت 60 میلی‌گرم بر لیتر نانوذرات سبز مس و 80 میلی‌مولار کلرید سدیم موثرترین غلظت برای کاهش اثرات شوری بر پارامترهای مورد بررسی داشتند.