ارزیابی مقاومت ارقام لوبیا به کنه تارتن دولکهای Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) در شرایط مزرعه
نویسندگان
1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
3 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
4 پژوهشکده ملی لوبیای خمین، اراک، ایران
doi
10.22067/ijpr.v11i2.76080چکیده
کنه تارتن دولکهای،Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) یکی از مهمترین آفات خسارتزا به گیاه لوبیا میباشد. برای کاهش خسارت، کشاورزان مجبورند مزارع لوبیا خود را چندین مرتبه سمپاشی نمایند. یکی از بهترین راهکارهای کاهش خسارت آفات، استفاده از ارقام مقاوم میباشد که علاوه بر تحمل آفات و کاهش سمپاشی و به تبع آن کاهش آلودگیهای زیستمحیطی، میتواند عملکرد مناسبی نیز به همراه داشته باشند. لذا به همین منظور جهت بررسی ارزیابی مقاومت هشت رقم و دو لاین لوبیا به آفت کنه تارتن دولکهای، در دو سال متوالی زراعی 94 و 95 آزمایشی در قالب طرح کرتهای خردشده در زمان در مرکز تحقیقات ملی لوبیای شهرستان خمین انجام گرفت. این آزمایش با بررسی آلودگی برگها، ساقهها، غلافها و بوتهها به کنه تارتن دولکهای و مقایسه آنها با شاهد و ارزیابی عملکرد آنها انجام شد. آلودگی در بوتهها در دوسال متوالی 94 و 95 از 31 شهریورماه شروع و در دهم مهرماه در هر سال به اوج خود رسید. نتایج نشان داد که میزان آلودگی ارقام و لاینهای آزمایشی نسبت به کنه تارتن دولکهای به طور معنیداری متفاوت بود. این تفاوتها هم از لحاظ شروع و شدت آلودگی و هم از لحاظ عملکرد دانه بود. با مقایسه میانگینها مشخص شد که رقمهای درخشان، اختر و محلی خمین بهعنوان ارقام حساس به کنه دو لکهای اما رقم درسا بهعنوان یک رقم لوبیای سفید و لاین 21191 و رقم کوشا بهعنوان ارقام لوبیای چیتی و لاین 31169 بهعنوان یک رقم لوبیای قرمز، مقاومت بیشتری به کنه تارتن دولکهای و عملکرد دانه قابل قبولی نسبت به سایر ارقام مورد آزمایش داشتند. لذا نتایج این پژوهش میتواند در جهت بهبود عملکرد و کاهش مصرف سموم در مزارع لوبیا بسیار مفید و کارآمد باشد.