تأثیر تیمارهای مکانیکی و شیمیایی بر شاخص‌های جوانه‌زنی، ترکیبات فنولی کل و فعالیت آنزیمی در بذر حنا (Lawsoniainermis L.)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

doi
10.22124/jms.2021.5288
چکیده

حنا (LawsoniainermisL.) یکی از درختچه‌های زینتی-دارویی ارزشمند است که در برخی از مناطق گرمسیر و نیمه­گرمسیری ایران کشت می‌گردد. برخی از گزارش‌ها حاکی از وجود رکود و درصد جوانه‌زنی بسیار پایین بذرهای آن می‌باشد. به­منظور بررسی تاثیر تیمارهای مختلف مکانیکی و شیمیایی بر رکود و ویژگی‌های جوانه‌زنی بذر حنا، دو آزمایش جداگانه بر پایه طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار اجرا گردید. در آزمایش اول تیمارها شامل آب جاری (به‌مدت 24، 48 و 72 ساعت)، خیساندن در آب داغ (به‌مدت 150، 300 و 450 ثانیه)، خراش‌دهی مکانیکی به­وسیله کاغذ سمباده، خراش‌دهی شیمیایی با اسید سولفوریک غلیظ (به‌مدت 10، 15 و 20 دقیقه)، غلظت‌های مختلف اسید جیبرلیک (250، 500، 750 و 1000 میلی‌گرم در لیتر)، آماده‌سازی اسمزی با پلی اتیلن گلایکول (8- بار)، تاریکی کامل (در تمام طول دوره آزمایش) و شاهد به­کار گرفته شد. در آزمایش دوم موثرترین تیمارهای آزمایش اول به­همراه شاهد انتخاب و فعالیت آنزیم آلفاآمیلاز و میزان ترکیبات فنولی کل موجود در بذر مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تیمار تاریکی به­طور معنی‌داری منجر به کاهش جوانه‌زنی بذرهای حنا شد. از سوی دیگر خیساندن بذور در آب جاری به‌مدت 48 ساعت موثرترین تیمار با درصد جوانه‌زنی برابر با 7/94 درصد بود. در آزمایش دوم نتایج نشان داد که یک همبستگی منفی و بسیار معنی‌دار (r= -0/99) بین میزان ترکیبات فنولی کل و فعالیت آنزیم آلفاآمیلاز وجود دارد. با توجه به نتایج به­دست­آمده از این تحقیق تیمار آب جاری به‌مدت 48 ساعت به­عنوان موثرترین تیمارجهت شکست خواب بذرهای حنا قابل توصیه می‌باشد.