اثر کشت مخلوط تأخیری نخود با جو، روی صفات بیوشیمیایی و عملکرد در شرایط تنش خشکی انتهای فصل

نویسندگان

1 بخش اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع ‌طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 بخش اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع ‌طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 بخش اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع ‌طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

4 بخش اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع ‌طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22067/ijpr.v11i2.78361
چکیده

به‌منظور بررسی اثر تنش خشکی انتهای فصل و ترکیب­های مختلف کشت مخلوط تأخیری نخود با جو بر صفات بیوشیمیایی و عملکرد آزمایشی به­صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 97- 1396 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل رژیم آبیاری در دو سطح (آبیاری مطلوب و قطع آبیاری در مرحله شیری‌شدن دانه جو) به عنوان فاکتور اصلی و ترکیب­های کشت مخلوط تأخیری شامل کشت­های خالص رقم جو شش ردیفه زهک، کشت­های خالص نخود رقم داراب و ترکیب­های مختلف کشت مخلوط شامل جو آذر+نخود آذر، جو آذر+نخود دی، جودی+نخود آذر و جو دی+نخود دی با نسبت 1به1 به عنوان فاکتور فرعی‌ ‌بودند. نتایج نشان داد که تنش خشکی انتهای فصل برهمه صفات به‌جز تعداد دانه در غلاف، وزن1000دانه، پروتئین دانه نخود و عملکرد دانه جو اثر معنی­داری داشت. در گیاه نخود، تنش خشکی باعث کاهش محتوای کلروفیل a در همه تیمارها گردید و کمترین میزان کاهش محتوای کلروفیل a در کشت مخلوط جو دی+نخود دی­ماه به میزان 3/22 درصد به­دست آمد. همچنین تنش خشکی باعث کاهش محتوای کلروفیل b در همه تیمارها به­جز تک­کشتی نخود دی­ماه شد در صورتی­که تنش خشکی باعث افزایش میزان آنزیم­های کاتالاز و پراکسیداز گردید که بیشترین میزان افزایش آن‌ها به­ترتیب با 04/74 و 36/81 درصد در کشت­های مخلوط جو آذر+نخود دی­ماه و جو آذر+نخود آذرماه به­دست آمد. تنش خشکی به­ترتیب باعث افزایش 58 و 25 درصدی LER نخود و کل نسبت به شرایط آبیاری مطلوب شد. در شرایط تنش خشکی بیشترین عملکرد دانه در کشت مخلوط جوآذر+نخود دی­ماه به‌دست آمد. به‌طورکلی می­توان نتیجه گرفت که احتمالاً در شرایط تنش خشکی انتهای فصل استفاده از سیستم‌های کشت مخلوط تأخیری جو آذر با نخود دی­ماه راهکاری مناسب برای تولید پایدارتر این گیاهان نسبت به تک­کشتی می­باشد.