تغییرات سیستم دفاعی گندم بهاره با کاربرد عنصر روی و بذرهای زیفزونیشده با این عنصر در شرایط تنش خشکی
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران
2 دانشآموخته کارشناسی ارشد تکنولوژی بذر، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیل، اردبیل، ایران
3 استاد گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22124/jms.2021.5227چکیده
تنش خشکی و کمبود عنصر روی همواره بهعنوان مشکلات تاثیرگذار بر عملکرد غلات بهخصوص گندم مطرح بودند. بهمنظور تاثیر کاربرد عنصر روی و میزان درونی این عنصر بر روی تغییرات رشدی و سیستم دفاعی گندم در شرایط مختلف رطوبتی پژوهشی بهصورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی در دانشگاه اردبیل اجرا و شاخصهای بیوشیمیایی آن در دانشگاه مراغه در سال 1396 اندازهگیری شد. عوامل مورد بررسی در این آزمایش شامل بذور زیفزونیشده، کاربرد عنصر روی و تنش خشکی بودند. نتایج این پژوهش مشخص کرد که برهمکنش سه جانبه مورد آزمایش بر روی ارتفاع ساقه، سطح برگ، کلروفیل، فعالیت آنزیم سوپراکسیددیسموتاز، آیزوزیم Cu/Zn-SOD، آسکوربات پراکسیداز، کاتالاز و محتوای پراکسید هیدروژن، مالوندیآلدئید و پرولین در سطح احتمال یک و پنج درصد معنیدار بود. با توجه به مقایسات میانگین صورت گرفته بیشترین میزان فعالیت آنزیمهای سوپراکسیددیسموتاز، آیزوزیم Cu/Zn-SOD، آسکوربات پراکسیداز، کاتالاز در شرایط آبیاری در 30 درصد ظرفیت زراعی در تیمار بذور زیفزونیشده بهروش خاکی ثبت گردید که برآیند آن را میتوان در تعدیل محتوای پراکسید هیدروژن و مالوندیآلدئید در این تیمار مشاهده کرد. همچنین بر اساس این نتایج میزان کلروفیل، سطح برگ و ارتفاع گیاه نیز در این تیمار نسبت به تیمار کاربرد بذور عدم زیفزونیشده در شرایط آبیاری در 30 درصد ظرفیت زراعی افزایش معنیدار نشان داد. بهعنوان نتیجه نهایی میتوان چنین اذعان داشت که کاربرد بذور زیفزونیشده بهروش خاکی در کشتزارهای مادری بههمراه کاربرد خاکی 25 کیلوگرم در هکتار سولفاتروی در کشتزارهای اصلی در شرایط متفاوت رطوبتی، میتواند بهعنوان تیمار انتخابی مناسب برای پژوهش در مزرعه معرفی گردد.