بررسی سیاست جنایی ایران از منظر جلوههای عدالت ترمیمی در اصول دادرسی منصفانه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
2 استاد، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. (نویسنده مسؤول)
3 استادیار، گروه معارف اسلامی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی ، گرگان، ایران.
doi
10.22034/jccj.2023.397975.1271چکیده
در عدالت ترمیمی، تمام کسانی که در یک فرآیند مجرمانه دخیل بودهاند؛ اعم از بزهدیده، بزهکار و جامعه محلی گرد هم آمده و برای رفع آثار فرآیند مجرمانه به چارهجویی میپردازند. در حال حاضر، حدود صد کشور جهان به اجرای آموزههای ترمیمی در حلوفصل اختلافات کیفری روی آوردهاند. سیاست جنایی ایران نیز در راستای اجرای اصول دادرسی منصفانه در مواردی به دنبال حذف کیفر، تبدیل کیفر و یا تأخیر در اجرای کیفر است؛ همچنین، پیشبینی نهادهای ترمیمی چون تعویق صدور حکم و بهرهمندی از اصولی چون میانجیگری، به نوبه خود برخاسته از اصول دادرسی منصفانه است که ظرفیتهای خوبی را برای اجرای برنامههای عدالت ترمیمی فراهم نموده است. بدین ترتیب، میزان بهکارگیری اصول دادرسی منصفانه در سیاست جنایی نشانگر میزان بهرهگیری از یافتههای عدالت ترمیمی در این حوزه است؛ لذا این پژوهش در پی شناخت میزان بهرهگیری سیاست جنایی از یافتههای عدالت ترمیمی در سیاست جنایی، میزان بهرهگیری از اصول دادرسی منصفانه را در محور بررسی خود قرار داده و با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و ابزار کتابخانهای، اصول دادرسی منصفانه را در سیاست جنایی از منظر یافتههای عدالت ترمیمی مورد مطالعه قرار میدهد و در انتها به این نتیجه میرسد که در سطوح تقنینی، قضایی، اجرایی و حتی مشارکتی سیاست جنایی ایران، جلوههایی از بهرهگیری از یافتههای عدالت ترمیمی وجود دارد و سیاست جنایی ایران از این یافتهها بیبهره نمانده است.
