تأثیر کلریدکلسیم بر صفات مورفوفیزیولوژیک، بیوشیمیایی و انباشت برخی عناصر در گیاه لوبیاقرمز رقم گلی (Phaseolus vulgaris L.) تحت تنش کلریدسدیم
نویسندگان
1 گروه پژوهشی بقولات، پژوهشکده علوم گیاهی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 گروه زیستشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 گروه زیستشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22067/ijpr.v12i1.84637چکیده
کلریدسدیم به عنوان یک تنش محیطی، نقش مهم و محدودکنندهای بر فرایندهای رشد و نموی گیاه دارد. این پژوهش به منظور بررسی تأثیر کلسیم (CaCl2) در بهبود آسیبهای ناشی از یون سدیم در گیاه لوبیاقرمز (Phaseolus vulgaris L. cv. Goli) در آزمایشگاه فیزیولوژی گیاهی دانشکده علوم پایه دانشگاه فردوسی مشهد در سال1391 انجام شد. سطوح مختلف کلریدسدیم (شامل0، 50،100 و150 میلیمولار NaCl) و کلریدکلسیم (شامل 15 و 10، 5، 0 میلیمولار CaCl2) بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرارگرفتند. در طول دوره آزمایش گیاهان در فیتوترون با شدت نور تقریبیµmol.m2.s-1 600 و طول دوره روشنایی و تاریکی بهترتیب 16 و 8 ساعت رشد نمودند. تنش شدید کلریدسدیم (150 میلیمولار)، صفات مورفولوژیکی مهم شامل ارتفاع گیاه (49درصد)، سطح برگ (51 درصد)، وزن خشک ریشه (68 درصد) و بخش هوایی (35 درصد) و مجموع طول ریشهها (35 درصد) را نسبت به شاهد کاهش داد و صفاتی مانند مقدار سدیم برگ، پرولین و آنزیم پلیفنولاکسیداز را بهترتیب 3/ 8، 78/0 و 75/1 برابر نسبت به تیمار شاهد افزایش داد. کاربرد یون Ca2+ بهویژه در غلظت10میلیمولار، به مقدار زیادی آسیبهای ناشی از تنش کلریدسدیم را بر صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک گیاه لوبیا کاهش داد. در این ارتباط برخی صفات مانند وزن خشک برگ، ارتفاع گیاه، سطح برگ، شاخص پایداری غشاء، محتوای نسبی آب برگ و میزان کلروفیل کل بهترتیب به مقدار 17، 25، 8، 5، 4 و 15 درصد در نتیجه کاربرد یون Ca2+ نسبت به شرایط عدم کاربرد کلسیم افزایش داشتند.