جرایم «فناوری جعل عمیق» از منظر فقه و حقوق کیفری
نویسندگان
1 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jccj.2022.368844.1124چکیده
پیشرفتهای فناورانه اخیر، تولید فیلمهایی که «جعل عمیق» نامیده میشوند را با استفاده از تعویض صورت انسان آسان کرده است. جعل عمیق، محصول برنامههای هوش مصنوعی (AI) است که با ادغام، ترکیب، جایگزینی و قرار دادن تصاویر و کلیپهای ویدئویی، ویدیوهای جعلی و بهظاهر معتبر را ایجاد میکنند. کاربرد گسترده و مخرب این فناوری از یکسو و سهولت استفاده از این فناوری سبب شده است که برخی از آن برای اهداف نامشروع و غیر قانونی بهره گیرند. نمونههای اولیه جعل عمیق برای اهداف سیاسی و یا سرگرمی عمومی بهکار گرفته میشد لیکن در آینده به احتمال زیاد بیشتر برای انتقامجوییهای شخصی و سیاسی، تبلیغات سیاسی غیر واقعی بهکار گرفته شود. آثار مخرب مذکور ضرورت جرمانگاری استفاده سوء از آن را برجسته میکند. برخی از کشورها مانند ایالات متحده تصویب قوانین مبارزه با جعل عمیق در سطح ایالتی و سپس فدرال را آغاز کردهاند. در اتحادیه اروپا، سه کشور (فرانسه، آلمان و اسپانیا) مقرراتی ملی که بهطور مستقیم یا غیر مستقیم با این حوزه مرتبط است را تصویب نمودهاند. در ایران، طبق قانون جرایم رایانهای، انتشار ویدیوی جعلی میتواند نشر اکاذیب بهشمار آمده و چنانچه محتوای آن موجب هتک حیثیت اشخاص گردد، ذیل این عنوان نیز قابلیت تعقیب خواهد داشت. در صورتی که محتوای تولید و انتشار یافته از طریق جعل عمیق، مستهجن باشد، میتواند بر عنوان حدی «قذف» نیز قابل تطبیق باشد.
