تحلیل و پیش‌بینی اقلیم استان گیلان با استفاده از سری زمانی گاهشناسی درختی در مخاطرات تولید بذر گیاهان

نویسندگان

1 استاد، دانشکده جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانشیار دانشکده جغرافیا دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی سینوپتیک دانشکده جغرافیا دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

4 دانشیار دانشکده جغرافیا دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22124/jms.2021.5217
چکیده

آگاهی از چگونگی روند تغییر اقلیم، گرمایش جهان و پیش­بینی این تغییرات در مقیاس­های مختلف، از مسائل بسیار مهمی است که مورد توجه دانشمندان حوزه­های مختلف علوم قرار گرفته است. استان گیلان با شرایط اقلیمی و حاصلخیزی خوب اراضی از تولیدکننده­های مهم محصولات کشاورزی است. اقلیم­شناسی درختی می­تواند وقایع و رویدادهای گذشته آب هوایی را نشان دهد. اندازه قطری حلقه­های رشد سالانه درختان سری زمانی را تشکیل می­دهند. سری زمانی 202 (1396-1195) ساله از گاهشناسی درختان راش تهیه شد. در این تحقیق از سری­های زمانی و بهره­گیری از مدل­سازی به روش باکس – جنکینز با تاکید بر مدل­های  ARIMAاستفاده گردید. برای انتخاب بهترین مدل پیش­بینی از معیار آزمون خطای باقیمانده استفاده شد. نتایج نشان داد که، سری زمانی با مدل  ARIMA (1,1,1)بهترین برازش را داشته و به­عنوان مدلی مناسب برای پیش­بینی تعیین و برای پیش­بینی 10 سال آینده استفاده شد. نتایج نشان­دهنده کاهش روند رشد حلقه­های سالانه برای 10 سال آینده می­باشد. عنصر اقلیمی بارش سالانه در ایستگاه منطقه مطالعاتی و ایستگاه­های همجوار دارای روندی کاهشی و منفی، میانگین دماهای کمینه، متوسط و بیشینه افزایشی و برای فصل رویش گیاهان معنی­دار بودند. تغییرات در عوامل اقلیمی می­تواند علت کاهش رشد دوایر باشد و در صورت تداوم تهدیدی برای جنگل­های هیرکانی بوده و همچنین می­توانند محصولات باغی - زراعی استان و امنیت غذایی را نیز تحت­الشعاع قرار داده و گواهی بر بروز تغییر اقلیم در استان گیلان باشد.