اثر پیش‌تیمار سدیم نیتروپروساید بر بهبود جوانه‌زنی و رشد اولیه سیاهدانه (Nigella sativa) تحت تنش شوری

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری زراعت- فیزیولوژی گیاهان زراعی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 گروه تولیدات گیاهی دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 گروه تولیدات گیاهی دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.22124/jms.2021.5219
چکیده

به­منظور بررسی تاثیر سدیم نیتروپروساید بر برخی شاخص‌های جوانه‌زنی و فیزیولوژیک گیاه دارویی سیاهدانه (Nigella sativa) تحت تنش شوری، آزمایشی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کامل تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان اجرا شد. تیمارها شامل، سدیم نیتروپروساید در سه سطح (0، 50 و 100 میکرو‌مولار) به­عنوان عامل اول و تنش شوری با سه سطح (0، 50 و 100 میلی‌مولار) به­عنوان عامل دوم بودند. نتایج آزمایش نشان داد که افزایش تنش شوری باعث کاهش تمام شاخص­های جوانه‌زنی (درصد و سرعت جوانه‌زنی، شاخص بنیه بذر، طول ریشه‌چه و ساقه‎چه، وزن تر و خشک ریشه‌چه، ساقه‌چه و گیاهچه و محتوای نسبی آب برگ) شد، در حالی­که محتوی پرولین در سطح شوری 100 میکرومولار در مقایسه با شاهد، حدود 2/52 درصد افزایش یافت. کاربرد سدیم نیتروپروساید باعث افزایش تمام صفات (به استثنای پرولین که اثر معنی‌داری بر این صفت نداشت) گردید. در بالاترین سطح تنش شوری، بذرهایی که با غلظت 100 میکرومولار سدیم نیتروپروساید پیش­تیمار شده بودند، به­ترتیب باعث افزایش حدود 2/54، 7/47، 6/63 و 2/20 درصد در سرعت و درصد جوانه­زنی، شاخص بنیه بذر و محتوی نسبی آب برگ در مقایسه با بذرهایی که با آب مقطر پیش­تیمار شده بودند، گردید. در نهایت می‌توان بیان کرد که کاربرد این تنظیم‌کننده رشد گیاهی در این آزمایش موجب بهبود شاخص‌های جوانه‌زنی و محتوی نسبی آب گیاهچه سیاهدانه شد.