تأثیر بحران‌های سیاسی و اقتصادی بر الگوهای مهاجرت در خاورمیانه: تحلیل به روش خود‌رگرسیون برداری

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی همدان

2 دانشگاه علوم پزشکی شیراز

3

4 دانشگاه علوم پزشکی یاسوج

doi
10.48311/ecor.2026.28403
چکیده

در این مطالعه، تأثیر بحران‌های سیاسی و اقتصادی بر الگوهای مهاجرت در خاورمیانه با تمرکز بر چهار کشور ایران، سوریه، اردن و لبنان در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰ با استفاده از رویکرد تحلیلی - مقایسه‌ای با روش خودرگرسیون برداری بررسی می‌شود. در این تحقیق، نشان داده شده است که عوامل دافعه مانند جنگ، بی‌ثباتی سیاسی، بیکاری و فقر در کشورهای مبدأ و عوامل جاذبه نظیر فرصت‌های اقتصادی و امنیت در کشورهای مقصد، نقش کلیدی در شکل‌گیری موج‌های مهاجرت دارد. در تحلیل‌ اقتصادسنجی، شاخص‌های اقتصادی مانند تولید ناخالص داخلی سرانه، تعداد مهاجران و شاخص‌های ریسک سیاسی و ریسک اقتصادی به‌کار گرفته شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که ریسک‌های سیاسی و اقتصادی، نه‌تنها بر روند مهاجرت تأثیرگذارند، بلکه پیامدهای گسترده‌ای برای کشورهای مبدأ و مقصد به‌همراه دارند. آزمون‌های علیت گرنجر نیز رابطه دوطرفه بین بحران‌های اقتصادی و سیاسی و نرخ مهاجرت را تأیید می‌کند.