فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله به بررسی تأثیر شکاف نرخ بهره واقعی ـ که به‌عنوان تفاوت میان نرخ بهره اسمی و نرخ تورم تعریف می‌شود ـ بر رشد اقتصادی ایران در بازه زمانی ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۲ می‌پردازد. نرخ بهره واقعی، یکی از عناصر اساسی در سیاستگذاری پولی به‌شمار می‌رود که از طریق تأثیرگذاری بر انگیزه‌های پس‌انداز و سرمایه‌گذاری می‌تواند مسیر رشد اقتصادی را شکل دهد. برای تحلیل تجربی رابطه میان متغیرها، از مدل خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی (ARDL) استفاده شده است که امکان تفکیک آثار کوتاه‌مدت و بلندمدت را فراهم می‌کند. یافته‌های حاصل از برآورد مدل، نشان می‌دهد که شکاف منفی یا پایین نرخ بهره واقعی در بلندمدت، اثر منفی و معناداری بر رشد اقتصادی دارد؛ به‌گونه‌ای که با کاهش نرخ بهره واقعی، انگیزه برای پس‌انداز حقیقی کاهش یافته و درنتیجه، منابع مالی لازم برای سرمایه‌گذاری مولد محدود می‌شود. بر این اساس، نتایج پژوهش بر ضرورت هماهنگی میان سیاست‌های پولی و نرخ تورم و نیز مدیریت مؤثر انتظارات تورمی تأکید دارند. در پایان، پیشنهاد می‌شود سیاستگذاران با بازنگری در تعیین نرخ‌های بهره و در نظر گرفتن واقعیت‌های تورمی، بستر مناسبی برای ارتقاء پایداری اقتصادی و تقویت رشد فراهم آورند.