شمول مالی و نوآوری: تحلیل غیرخطی اثر آن‌ها بر رشد اقتصادی در منتخبی از کشورهای در حال توسعه

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی ایران

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3

doi
10.48311/ecor.2026.28266
چکیده

هدف از این مطالعه، بررسی تأثیر شمول مالی بر ارتباط بین نوآوری و رشد اقتصادی در 53 کشور درحال‌توسعه، طی دوره زمانی 2023-2004 است. با توجه به نقش شمول مالی در تسهیل دسترسی به منابع مالی و ارتقاء نوآوری، همچنین ارتباط عمیق این دو متغیر با رشد اقتصاد پایدار، در مطالعه حاضر، هدف، درک بهتر چگونگی تأثیرات متقابل این متغیرها در کشورهای درحال‌توسعه منتخب است . به این منظور، از مدل رگرسیونی انتقال ملایم پانلی استفاده شده است. نتایج برآورد، حاکی از آن است که یک رابطه غیرخطی بین متغیرهای مورد مطالعه وجود دارد. مقدار آستانه‌ای متغیر انتقال (لگاریتم شاخص‌های شمول مالی) برابر 3035/4 و سرعت انتقال 9284/19 حاصل گردید. نتایج این تحقیق، گویای این حقیقت است که شمول مالی و نوآوری در هر دو رژیم (یعنی سطح پایین و بالای شمول مالی)، اثر مثبت و معنی‌دار بر رشد اقتصادی دارند. شهرنشینی، در رژیم اول، دارای تأثیر منفی و معنی‌دار بر رشد اقتصادی بوده اما با عبور از حد آستانه‌ای و در رژیم دوم، این تأثیر کاهش می‌یابد اما همچنان منفی است. نسبت وام‌های غیرجاری به وام‌های ناخالص (شاخص ثبات مالی) در رژیم اول، تأثیر مثبت بر رشد اقتصادی دارد اما در رژیم دوم،به تدریج میزان اثرگذاری آن کاهش یافته و منفی شده است. تورم در هر دو رژیم، اثر منفی بر رشد اقتصادی دارد. با توجه به نتایج، توصیه می­گردد، بهبود شمول مالی، حمایت از نوآوری، کنترل تورم و افزایش ثبات مالی در اولویت سیاست­های اقتصادی قرار گیرد.