رویکرد بزه‌دیده‌شناختی به افراد دارای خصلت و منش جنسی- جنسیتی خاص (کوئییرها) از منظر تقنینی و اسلامی

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه حقوق، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی.

4 استادیار مدعو، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی (عضو هیأت علمی گروه حقوق و فقه پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم)

doi
10.22034/jccj.2023.374980.1143
چکیده

افراد دارای خصلت و منش جنسی - جنسیتی خاص (کوئییرها) در شمار افراد دارای اختلال جنسیتی محسوب می‌شوند که چندان به آنها پرداخته نشده است. در این مقاله تلاش شده رویکرد بزه‌دیده‌شناسی نسبت به این افراد از منظر حقوق بررسی شود. مقاله حاضر توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش کتابخانه‌ای سازمان‌دهی شده است. یافته‌های مقاله نشان می‌دهند که از منظر بزه‌دیده‌شناسی نخستین، این افراد به دلایلی چون افسردگی، اختلال در شخصیت و اختلال در هویت جنسی در معرض بزه‌دیدگی قرار دارند. این افراد هم در مرحله کشف جرم و تحقیقات مقدماتی (شامل مشارکت در حفظ صحنه و معاینه محل و ضبط آلات و ادوات جرم)، و هم در مرحله دادرسی کیفری (در مواردی از قبیل ضرورت حضور وکیل، علنی بودن و تسریع دادرسی و احضار بزه‌دیده و مطلعین واقعه و جبران خسارت) نیازمند تدابیر حمایتی قانونی و حقوقی هستند. اگرچه نمی‌توان این اقدامات حمایتی را خاص کوئییرها دانست. مقاله نتیجه می‌گیرد که با توجه به آسیب‌پذیری این گروه از افراد، اتخاذ یک رویکرد افتراقی در سطح سیاست‌گذاری جنایی ضروری است.