ارزیابی برخی ویژگیهای جوانهزنی بذر گیاهان خرفه، تاجخروس و پنیرک در شرایط تنش شوری و خشکی
نویسندگان
1 استاد گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 فارغالتحصیل کارشناسی ارشد دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22124/jms.2021.5199چکیده
یکی از مسائل مهم در شرایط خشک و نیمه خشک، کمبود آب آبیاری و شوری آب و خاک است. بهمنظـور بررسـی تـأثیر تنش شوری و خشکی، بر خصوصیات کمی و کیفی جوانهزنی گیاهان خرفه، تاجخروس و پنیرک مطالعهای به صورت فاکتوریل در قالـب طـرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس در سال 1395 انجام شـد. سـطوح پتانسیل اسمزی و ماتریک ناشی از تنش شوری (0، 6- و 12- بار) و خشکی (0، 3- و 6- بار) بهعنوان عامل اول و گونههای خرفه، تاج خروس و پنیرک مذکور بهعنوان عامل دوم در دو آزمایش بهصورت مجزا انجام شد. نتـایج نـشان داد که تمام صفات مورد مطالعه به جز صفت درصد جوانهزنی در گیاه پنیرک، تحتتأثیر اثرات متقابل تنش شوری و خشکی قرار گرفتند. تنش شوری و خشکی موجب کاهش اکثر صفات مورد مطالعه در هر گیاه مورد بررسی شد. در شرایط بدون تنش خرفه و تاجخروس بیشترین میزان درصد جوانهزنی و قدرت سبز شدن گیاهچه را داشتند، با این وجود افزایش فعالیت آنزیمهای کاتالاز، پراکسیداز و غلظت پروتئین در گیاه پنیرک بهخصوص در تنش شوری 6- بار و خشکی 3- بار حاکی از مقاومت بالاتر این گیاه نسبت به دوگونه دیگر بود. در مورد گیاهان خرفه و تاج خروس تنش شوری و خشکی موجب کاهش جوانهزنی بذور شد که به نظر میرسد، کاهش جوانهزنی در آنها در نتیجه کاهش قابلیت دسترسی آب یا تداخل با برخی جنبههای متابولیسم همانند تغییر موازنه تنظیمکنندههای رشد باشد.