فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بذر گیاهان طی انبارداری، زوال می‏یابد. هدف اصلی این پژوهش، بررسی اثر سلنیوم در بهبود بذرهای زوال­یافته دو رقم عدس بود. تحقیق به­صورت آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی اجرا شد. بذر دو رقم عدس (کیمیا و بیله­سوار) در شرایط مختلف فرسودگی (بدون فرسودگی، فرسودگی ملایم و فرسودگی شدید) قرار گرفتند. سپس این بذرهای فرسوده، با غلظت­های سلنیوم (صفر، 250، 500 و 750 میکرومولار) پرایمینگ شدند. پس از پرایمینگ، بذرها در آزمون جوانه­زنی استاندارد قرار گرفته و صفات مرتبط اندازه­گیری شدند. نتایج نشان داد که در شرایط بدون فرسودگی، پرایمینگ بذر با سلنیوم، تأثیر معنی­داری بر خصوصیات جوانه‏زنی و بنیه بذر و گیاهچه نداشت. در شرایط فرسودگی ملایم و شدید، با افزایش غلظت سلنیوم از صفر تا 500 میکرومولار، تغییر معنی­داری در اکثر خصوصیات جوانه­زنی مشاهده نگردید، اما غلظت 750 میکرومولار سبب افزایش این ویژگی‏ها شد. مثلاً، در شرایط فرسودگی ملایم و شدید پرایمینگ بذر در غلظت 750 میکرومولار سبب افزایش سرعت جوانه‏زنی به­ترتیب 30 و 62 درصد و کاهش متوسط زمان جوانه‏زنی به­ترتیب 13 و 17 درصد گردید. از نظر فعالیت آنزیم‏های کاتالاز، پراکسیداز و سوپراکسید دیسمیوتاز مشخص شد که در بذرهای غیرفرسوده، پرایمینگ بذر با سلنیوم در غلظت 750 میکرومولار باعث افزایش فعالیت این سه آنزیم به­ترتیب 81، 19 و 43 درصد شد. تأثیر پرایمینگ بذر در غلظت 750 میکرومولار بر فعالیت این سه آنزیم برای شرایط فرسودگی ملایم به­ترتیب 221، 92 و 86 درصد و برای شرایط فرسودگی شدید به­ترتیب 376، 143 و 141 درصد نسبت به شاهد مربوطه بود. همچنین، روند تأثیر پرایمینگ بذر با سلنیوم بر صفات مطالعه­شده، برای دو رقم عدس کیمیا و بیله‏سوار مشابه بود. بنابراین، به نظر می­رسد که پرایمینگ بذر با سلنیوم در غلظت 750 میکرومولار، قابلیت بهبود بذرهای زوال­یافته عدس رقم‏های کیمیا و بیله سوار را داشته باشد.