برنامة درسی پنهان و رفتار مبتنی بر اقتصاد مقاومتی دانش‌آموزان (مورد: یک دبستان دخترانه)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار، گروه مطالعات برنامة درسی و آموزش، دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشیار، گروه علوم اجتماعی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر واکاوی برنامة ‌درسی پنهان در شکل­گیری رفتار مبتنی بر اقتصاد مقاومتی در دانش­آموزان بود. پژوهش با رویکرد کیفی و مبتنی بر الگوی ارزشیابی خبرگی و نقادی آیزنز بود. مطابق با چهار مرحلة الگوی ارزشیابی یادشده، ابتدا قلمروی مورد مطالعه توصیف، سپس، عوامل ممکن یا مانع درون عناصر برنامة ‌درسی تفسیر شد. ارزشیابی یافته­ها در مسیر بررسی همسویی یا تعارض مؤلفه‌های برنامة درسی با وضعیت مطلوب مؤلفه­های اقتصاد مقاومتی انجام شد. سپس، مضمون‌یابی یافته­های تحقیق برای تعمیم بر پایة مشابهت­ها به سایر موقعیت­های آموزشی، انجام شد. داده‌ها از طریق مشاهده، بررسی اسناد، مصاحبه با دانش‌آموزان و معلمان به دست آمد. یافته­ها دلالت بر آن داشت که اقتصاد مقاومتی در مدرسه در قالب «دوری از اسراف و تجمل» و «صرفه­جویی در اقلام مصرفی و انرژی» مورد توجه قرار گرفته و تأثیری بر توسعة ابعاد متنوع اقتصاد مقاومتی نداشته است. ضرورت توسعة مفهومی اقتصاد مقاومتی و عمل در تمامی لایه‌ها و ساحت‌های آن برای تمامی اقشار درون مدرسه توصیه شده است.