بررسی اثرات دگرآسیبی بقایای کینوا بر جوانه‌زنی و صفات مورفوفیزیولوژیک گندم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد تهران، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و تکنولوژی بذر، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد تهران، تهران، ایران.

doi
10.22124/jms.2021.5201
چکیده

گندم مهم‌ترین محصول کشاورزی در جهان است و نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی دارد. بر این اساس که گندم پس از کینوا کاشته می­شود، بیم آن می­رود که وجود بقایای کینوا در کشت گندم باعث بروز اثرات منفی آللوپاتیک شود. به‌منظور بررسی اثر عصاره آبی بقایای گیاه کینوا بر جوانه‌زنی و رشد اولیه گیاهچه گندم، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در 4 تکرار در آزمایشگاه فناوری بذر دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد تهران اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل نوع اندام (گل‌آذین، برگ، ساقه و ریشه) و غلظت عصاره آبی گیاه کینوا (صفر، 5، 25، 50، 75 و 100 درصد) بود. در این آزمایش صفات درصد جوانه‌زنی، طول ساقه­چه، طول ریشه‌چه، طول گیاهچه، وزن خشک گیاهچه، محتوای نسبی آب، فعالیت آنزیم آلفاآمیلاز، محتوای قند محلول، فنل کل و پرولین گیاهچه گندم مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج نشان داد غلظت‌های پایین عصاره اندام‌های کینوا (5 و 25 درصد) نه‌تنها اثرات منفی بر صفات درصد جوانه‌زنی، طول گیاهچه، وزن خشک و محتوای نسبی آب گندم نداشتند، حتی این صفات را بهبود بخشیدند. غلظت‌های بالای عصاره اثرات منفی بر صفات مورفولوژیک مورد مطالعه داشتند. در این ‌بین اثرات منفی عصاره‌های برگ و گل‌آذین به‌مراتب بیش­تر از اثرات عصاره‌های ساقه و ریشه بود. عصاره‌های اندام‌های مختلف کینوا باعث کاهش فعالیت آنزیم آلفاآمیلاز و افزایش میزان قند محلول، فنل کل و اسیدآمینه پرولین در گیاهچه گندم شد.