فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جهت بررسی اثر پیش‏تیمار و آبیاری با عصاره‏های تفاله موم زنبور عسل و گیاه شیرین­بیان بر برخی خصوصیات جوانه­زنی، مرفولوژیکی و بیوشیمیایی گیاهچه­های کنجد در شرایط تنش خشکی، آزمایشی به‏صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. پیش‏تیمار در سه سطح (پیش‏تیمار با آب، پیش‏تیمار با عصاره تفاله موم زنبور عسل در غلظت2000 پی­پی­ام، پیش‏تیمار با عصاره شیرین­بیان در غلظت 5000 پی­پی­ام)، آبیاری با عصاره در سه سطح (آب، تفاله موم زنبور عسل با غلظت2000 پی­پی­ام، عصاره شیرین­بیان با غلظت 5000 پی­پی­ام) و تنش خشکی در چهار سطح ( 0، 2-، 4- و 6- بار) مطالعه شدند. پیش‏تیمار بذور با تفاله موم زنبور عسل سرعت و درصد جوانه­زنی، وزن خشک گیاهچه، طول ریشه­چه، طول ساقه­چه و فعالیت آنزیم­های CAT و APX را در شرایط تنش خشکی افزایش معنی‏دار داد و سبب کاهش میزان پراکسیداسیون لیپیدهای غشاء و محتوای پرولین شد. برهمکنش تنش خشکی و آبیاری با عصاره‏ها نشان داد که آبیاری با عصاره شیرین­بیان و تفاله موم زنبور عسل در شرایط تنش خشکی باعث افزایش معنی‏دار محتوای پرولین و فعالیت آنزیم­های APX و CAT نسبت به آبیاری با آب شد که در نهایت وزن خشک گیاهچه و طول ریشه­چه و ساقه­چه را بهبود بخشید. برهمکنش پیش‏تیمار و آبیاری با عصاره‏ها نیز نشان داد که بیشترین فعالیت CAT (377/0 واحد بر میلی­گرم پروتئین) و APX (557/0 واحد بر میلی­گرم پروتئین)، وزن خشک گیاهچه (53/21 میلی­گرم)، طول ریشه­چه (53/54 میلی­متر) و طول ساقه­چه (33/9 میلی­متر) مربوط به پیش‏تیمار با تفاله موم زنبور عسل و آبیاری با شیرین­بیان بود. بنابراین، به­نظر می‏رسد که مناسب‏ترین تیمار برای کاهش اثرات منفی تنش خشکی در گیاه کنجد، پیش‏تیمار با عصاره تفاله موم زنبور عسل به­همراه آبیاری با عصاره شیرین­بیان می‏باشد.