اثر برازینواستروئید بر صفات مرفولوژیک و فیزیولوژیک آویشن باغی (Thymus vulgaris) تحت تنش شوری

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم و مهندسی باغبانی و فضای سبز دانشگاه سیدجمال‌الدین اسدآبادی، اسدآباد، ایران

2 استادیار گروه علوم و مهندسی باغبانی و فضای سبز دانشگاه سیدجمال‌الدین اسدآبادی، اسدآباد، ایران

3 استادیار گروه علوم و مهندسی باغبانی و فضای سبز دانشگاه سیدجمال‌الدین اسدآبادی، اسدآباد، ایران

doi
10.22124/jms.2021.5203
چکیده

پژوهش حاضر با هدف کاهش اثرات تنش شوری بر جوانه­زنی و مراحل اولیه رشد گیاه دارویی آویشن باغی با استفاده از کاربرد برازینواستروئید در شرایط کشت درون­شیشه­ای انجام شد. بذرهای آویشن باغی در معرض تیمار شوری (صفر، 50، 100 و 200 میلی­مولار) و برازینواستروئید (5/0، 1 و 3 میکرومولار)  قرار گرفتند، و سپس شاخص­های گوناگون جوانه­زنی و رشد و نیز برخی ویژگی­های فیتوشیمیایی در گیاهچه­ها اندازه­گیری شدند. نتایج نشان داد که در شرایط شوری، بیش­ترین میزان درصد جوانه­زنی (95 درصد) در پایین­ترین غلظت نمک (50 میلی­مولار) و بالاترین غلظت برازینواستروئید (3 میکرومولار) مشاهده شد. کاربرد غلظت­های مختلف برازینواستروئید باعث بهبود ارتفاع ریشه و ساقه و نیز افزایش میزان وزن خشک و تر گیاهچه­های آویشن باغی شد، به­طوری­که در شوری 200 میلی­مولار، میزان طول ریشه و ساقه در نمونه­های تیمارشده با 3 میکرومولار برازینواستروئید نسبت به نمونه­های تیمارشده با 5/0 میکرومولار برازینواستروئید به­ترتیب حدود 5/30 و 9/42 درصد افزایش یافتند. میزان پرولین و آنزیم­های آنتی­اکسیدانت پراکسیداز (POD) و سوپراکسیددیسموتاز (SOD) در گیاهچه­های تیمارشده با غلظت بالاتر برازینواستروئید نسبت به غلظت­های پایین­تر به­طور معنی­داری افزایش یافتند و این گیاهچه­ها نفوذپذیری غشای (پراکسیده­شدن لیپید) کم­تری داشتند. نتایج ضریب همبستگی نشان داد که بین نفوذپذیری غشای یاخته (پراکسیده­شدن لیپید) و همه صفات بیوشیمیایی و مرفولوژیک اندازه­گیری­شده مربوط به رشد گیاهچه همبستگی منفی وجود دارد. بر اساس نتایج این پژوهش، کاربرد برازینواستروئید با غلظت 3 میکرومولار در مرحله حساس جوانه­زنی بذر و رشد اولیه گیاهچه­های آویشن باغی تحت تنش شوری پیشنهاد می­شود.