تحلیل رابطۀ پیشرفت اجتماعی و رشد اقتصادی مبتنی بر الگوی معادلات هم‌زمان داده‌های تابلویی

doi
10.22034/24.4.191
چکیده

در این مقاله به منظور بررسی اثرات متقابل شاخص پیشرفت اجتماعی و رشد اقتصادی از آمارهای مربوط به پیشرفت اجتماعی و تولید ناخالص داخلی سرانه در 27 کشور عضو گروه سازمان همکاری اسلامی که به ترتیب برگرفته از شاخص پیشرفت اجتماعی و بانک جهانی در سال‌های 2012 تا 2021 می‌باشد استفاده شده و جهت بررسی ارتباط بین آن‌ها از رویکرد سیستم معادلات هم‌زمان در قالب روش حداقل مربعات سه مرحله‌ای ( 3SLS ) استفاده شده است. نتایج برآورد داده‌ها در سال‌های مورد بررسی نشان داد که در الگوی تولید ناخالص داخلی، شاخص پیشرفت اجتماعی، آزادی اقتصادی و مخارج مصرفی دولت تأثیر افزایشی و معنا‌داری بر تولید ناخالص داخلی سرانه کشورهای مورد مطالعه دارد. در الگوی مربوط به شاخص پیشرفت اجتماعی نیز، شاخص جهانی نوآوری، شاخص آموزش و تولید ناخالص داخلی سرانه تأثیر مثبت و معناداری بر شاخص پیشرفت اجتماعی دارد. نتایج به‌دست آمده از هر دو الگو نشان از وجود رابطۀ مثبت و معنادار بین شاخص پیشرفت اجتماعی و تولید ناخالص داخلی سرانه دارد که تأییدکنندۀ وجود رابطۀ مکملی بین این دو متغیر می‌باشد