بررسی پارامترهای ژنتیکی و روابط بین صفات زراعی و فیزیولوژیکی برخی ژنوتیپهای نخود کابلی تحت تنش خشکی
نویسندگان
1 دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
2 دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
3 دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
doi
10.22067/ijpr.v10i2.66470چکیده
تنش خشکی بزرگترین عامل محدودکنندۀ رشد و عملکرد نخود در کشور است. بهمنظور برآورد تنوع ژنتیکی، وراثتپذیری و تعیین روابط بین صفات زراعی، مورفولوژیک و فیزیولوژیک، 64ژنوتیپ نخود کابلی در قالب دو طرح لاتیس ساده (8×8) در شرایط خشکی آخر فصل و آبیاری با دو تکرار در سال زراعی1395-1394 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهید باهنر کرمان مورد بررسی قرار گرفتند. تنش خشکی در مرحله50درصد گلدهی اعمال شد. صفات عملکرد، اجزای عملکرد، دوره پُرشدن دانه، سرعت پُرشدن دانه، شاخص اسپد، فتوسنتز خالص و هدایت روزنهای اندازهگیری شدند. در شرایط نرمال صفت دوره پُرشدن دانه و تعداد برگچهها با مقادیر 07/11 و 13/9درصد بیشترین ضریب تنوع ژنتیکی را به خود اختصاص دادند. در شرایط تنش صفات فتوسنتز خالص و هدایت روزنهای دارای بیشترین ضریب تغییرات ژنتیکی (بهترتیب 14/33 و 76/31) بودند. تجزیه علیت در هر دو محیط نرمال و تنش نشان داد که سرعت پُرشدن دانه بیشترین اثر مستقیم را بهترتیب با مقادیر 527/0 و 702/0 بر روی عملکرد دانه داشت. در شرایط نرمال پس از سرعت پُرشدن دانه، صفات تعداد دانه در بوته، وزن100دانه و دوره پُرشدن دانه و در شرایط تنش، دوره پُرشدن دانه بالاترین اثر مستقیم را بر عملکرد دانه داشتند. بر اساس نتایج، گزینش برای صفات فیزیولوژیک مانند هدایت روزنهای یا سرعت پُرشدن دانه میتواند در افزایش عملکرد نخود در شرایط تنش آخر فصل مؤثر باشد.