طراحی و تعیین روایی محتوایی و صوری مقیاس هوش معنوی در دانشجویان ایرانی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی و استادیار دانشگاه علوم پزشکی ارومیه

2 عضو هیات علمی و استاد دانشگاه علامه طباطبایی

3 دانشجوی دکتری سنجش و اندازه گیری دانشگاه علامه طباطبایی

4 عضو هیات علمی و استاد دانشگاه تهران

5 دانشجوی دکتری

6 تهران، خیابان‌ جلال‌ آل‌ احمد، روبروی‌ کوی‌ نصر، خیابان دکتر کاردان، دانشکده‌ روانشناسی‌ و علوم‌ تربیتی‌ دانشگاه‌ تهران

7 عضو هیات علمی و استاد دانشگاه تهران

8 دکترای روان شناس

9 عضو هیات علمی و دانشیار دانشگاه خوارزمی

10 دانشجوی دکتری

11 کارشناسی ارشد

doi
10.22059/japr.2017.61079
چکیده

از هوش معنوی به‌عنوان ظرفیت‎ها و منابع معنوی برای تصمیم‎گیری‎ها و حل‎ مسائل وجودی روزانه استفاده می‌شود. برای اندازه‎گیری هوش معنوی، آزمونی روا و پایا و منطبق بر آموزه‎های دین اسلام وجود ندارد. این مطالعه تعریف و تعیین ابعاد هوش معنوی و بررسی روایی محتوایی و صوری مقیاس آن در جامعۀ دانشجویی است. مطالعه به صورت کمی و کیفی، و با مروری جامع بر ابزارهای هوش معنوی و مصاحبه با 67 دانشجوی کارشناسی انجام گرفت. طبق نتایج هوش معنوی به‌صورت «فرایند جست‌وجوی معنای وجودی، درک مسائل معنوی، فهم نمادها و مناسک دینی، توانایی استفاده بهینه از منابع معنوی برای حل مشکلات و سازگاری با محیط» تعریف شده و ابعاد سه‌گانه آن مشخص شد. 106 گویه مقیاس از ابزارهای موجود و 42 گویه آن از مصاحبه به‌دست آمد. این مقیاس مبتنی بر زمینه دینی و فرهنگی جامعه دانشجویی ایران بوده و می‌تواند با روایی محتوایی و روایی صوری خوب و قابل قبول برای سنجش سازه هوش معنوی در جامعه دانشجویی استفاده شود. برای جلوگیری از خستگی و کمک به افزایش دقت پاسخ‌دهندگان و ازدیاد روایی مقیاس، تهیه و تدوین فرم کوتاه‌ مقیاس پیشنهاد می‎شود.