تحلیل عوامل مؤثر بر مدیریت خشک‏سالی در نواحی روستایی (مطالعة موردی: شهرستان اسلام‏ آباد غرب)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‏ریزی روستایی، دانشکدة علوم جغرافیا و برنامه‏ریزی، گروه جغرافیا و برنامه‏ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‏ریزی روستایی، دانشکدة علوم جغرافیا و برنامه‏ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‏ریزی روستایی، دانشکدة علوم جغرافیا و برنامه‏ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jphgr.2019.274830.1007334
چکیده

هدف از پژوهش حاضر تحلیل عوامل مؤثر بر مدیریت خشک‏سالی در نواحی روستایی است که به‏صورت موردی در مناطق روستایی شهرستان اسلام‏آباد غرب انجام شده است. جامعة آماری پژوهش را کلیة خانوارهای ساکن بالای بیست خانوار (به‏دلیلِ داشتن زمین‏های کشاورزی و شرایط توپوگرافی) در هفت دهستان تشکیل می‏دهد. با استفاده از فرمول کوکران، 374 نفر از آنان واقع در 21 روستا در هر دهستان 3 روستا به‏دلیل ساختار محیطی به‏عنوان نمونه مطالعه شده‏اند. برای تجزیه و تحلیل داده‏ها از روش تحلیل عاملی تأییدی در محیط نرم‏افزار Spss 22 و Smart-Pls و برای ارزیابی وضعیت منطقه از نظر شدت خشک‏سالی از شاخص Spi استفاده شده است. نتایج نشان داد که ابعاد اقتصادی، اجتماعی، زیست‏محیطی، و نهادی‏– زیربنایی به‏ترتیب با ضرایب مسیر 0.168، 0.351، 0.251، و 0.381 به‏طور مستقیم مدیریت خشک‏سالی را تبیین می‏کنند. بنابراین، باید در برنامه‏ریزی‏های مدیریت خشک‏سالی، با توجه به نتایج تبیین الگوی کمی پژوهش، هر چهار شاخص هم‏زمان در روستاهای مورد مطالعه برای بهبود وضعیت و مدیریت خشک‏سالی ارتقا یابند.