اعتبار شهادت در محاکم کیفری بینالمللی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول)
3 استاد، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jccj.2022.357792.1084چکیده
شهادت شهود همواره بهعنوان یکی از مهمترین ادلّه اثبات دعوی و اتهام در نظامهای مختلف کیفری، مطرح بوده است. در این پژوهش با تأکید بر امور کیفری و با روش توصیفی- تحلیلی، به مطالعه تطبیقی اعتبار شهادت در محاکم کیفری بینالمللی و آموزههای فقهی پرداخته شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که از منظر فقهی، شهادت، خبر از حقی است که از روی جزم بیان میشود و الزام غیر را به دنبال دارد و در اثبات دعوا موضوعیّت داشته و اعتبار آن، به اقناع قاضی وابسته نشده است. درخصوص محاکم کیفریِ بینالمللی، با وجود نقش کمرنگ شهادت بهعنوان دلیل اثبات اتهام در دادگاههای نورنبرگ و توکیو بهعنوان دادگاههای نسل اول، با گذشت زمان و تشکیل محاکم کیفری بینالمللی نسل دوم همچون دادگاه یوگسلاوی سابق، روآندا، سیرالئون و در نهایت تصویب اساسنامه رم و تشکیل دیوان کیفری بینالمللی، شاهد جایگاه روزافزون شهادت شهود بهعنوان دلیل اثبات اتهام در دعوای کیفری هستیم که جایگاه مزبور عمدتاً در قالب تدابیر حمایتی ویژه از شهود بهعنوان کنشگران مهم کیفری قابل مشاهده است.