بررسی دیدگاه جوامع محلی در حفاظت و احیای دریاچه ارومیه: کاربرد رهیافت بیزین سلسلهمراتبی برای تحلیل دادههای آزمون انتخاب
نویسندگان
1 دانشگاه تبریز
2 دانشگاه ارومیه
3 دانشگاه تبریز
doi
10.22067/jead2.v31i4.66148چکیده
وضعیت زیست محیطی دریاچه ارومیه در طول سالیان گذشته دستخوش تغییر شده و روند نزولی را طی کرده است. این اختلال نه تنها طبیعت منطقه، بلکه معیشتهای محلی و جوامع انسانی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. اندازهگیری انتخاب گسسته در حوزه منابع طبیعی و محیط زیست در سالهای اخیر با محبوبیت فزایندهای روبرو بوده است. اما اکثر مطالعات در این زمینه، تنها به ترکیب کلیه دادهها و الگوسازی رفتار یک پاسخدهنده حد متوسط بسنده کردهاند؛ که این امر، ناهمگنی موجود در بین افراد را نادیده گرفته و با سیاستهایی که در جهت ارضای تفاوتهای فردی تلاش میکنند، مغایرت دارد. در این تحقیق با تأکید بر نقش فعال جوامع محلی در حفاظت و احیای دریاچه ارومیه، سعی شده تا دادههای حاصل از روش آزمون انتخاب با استفاده از بیزین سلسله مراتبی تحلیل شوند. این الگو، توانایی تولید برآوردهایی از ضرایب سطح فردی را دارد. دادهها با تکمیل 382 پرسشنامه از شهروندان 13 شهر در سال 1394 و با روش نمونهگیری تصادفی طبقهای برونزا به دست آمد. نتایج نشان داد احیای کامل آب و هوا (419333 ریال)، زیستگاه موجودات زنده (226667 ریال) و چشمانداز دریاچه (158000 ریال) به ترتیب بیشترین اهمیتهای نسبی را از دید پاسخدهندگان دارا میباشند. این در حالی است که ضرایب سطح فردی در حالت احیای کامل آب و هوا و زیستگاهها بیشترین واریانس را نیز به خود اختصاص دادهاند که حاکی از وجود ترجیحات متضاد در ویژگیها است. توصیه میشود برای جلب مشارکتهای مردمی، از متغیرهای با دامنه تغییرات کم، نظیر احیای وضع فعلی آب و هوا و احیای کامل چشمانداز طبیعی و جاذبههای گردشگری دریاچه استفاده شود که از مقبولیت عام برخوردارند.