بررسی روش‌های شکست خواب بذر بابا آدم (Arctium lappa)

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه زراعت و اصلاح نیاتات و مرکز تحقیقات گیاهان گرمسیری و نیمه‌گرمسیری، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

2 عضو هیات علمی گروه زراعت و اصلاح نیاتات و مرکز تحقیقات گیاهان گرمسیری و نیمه‌گرمسیری، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

3 عضو هیات علمی گروه زراعت و اصلاح نیاتات و مرکز تحقیقات گیاهان گرمسیری و نیمه‌گرمسیری، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.

doi
10.22124/jms.2020.4646
چکیده

گیاه بابا آدم (Arctium lapp a) گیاه دارویی ارزشمندی است که دارای مشکل خواب بذر است. این پژوهش به­منظور بررسی تاثیر تیمارهای شکست خواب بذر گیاه بابا آدم بر تحریک جوانه­زنی این گیاه در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر در سال 1395 انجام شد. تیمارهای شکست خواب بذر در قالب طرح کاملا تصادفی با پنج تکرار انجام شد. بیش­ترین درصد جوانه­زنی در تیمارهای اسید جیبرلیک (500 پی­پی­ام) + خراش­دهی با اسید سولفوریک 75 درصد (86 درصد)، اسید جیبرلیک (500 پی­پی­ام) + خراش­دهی با آب داغ 70 درجه سلسیوس (87 درصد) و اسید جیبرلیک (500 پی­پی­ام) + خراش­دهی  با آب داغ 90 درجه سلسیوس (84 درصد) مشاهده شد. خراش­دهی بذر با آب داغ در مقایسه با اسید سولفوریک بهتر بود زیرا استفاده از اسید سولفوریک سبب افزایش گیاهچه­های غیر نرمال شد. بیش­ترین میزان گیاهچه­های غیر نرمال در بذرهای تیمار شده با اسید سولفوریک 75 درصد، اسید جیبرلیک (500 پی­پی­ام) + خراش­دهی با اسید سولفوریک 75 درصد و نیترات پتاسیم (یک درصد) + خراش­دهی با اسید سولفوریک 75 درصد مشاهده شد ( به­ترتیب 7/11، 3/11 و 9/10 درصد).  تیمار بذرها با نیترات پتاسیم و اسید جیبرلیک سبب افزایش فعالیت آنزیم آلفاآمیلاز و غلظت اکسین گیاهچه بابا آدم شد درحالی­که سبب کاهش غلظت آبسزیک اسید گیاهچه شد. بیش­ترین شاخص ویگور در تیمار اسید جیبرلیک (500 پی­پی­ام) + خراش­دهی با آب داغ 70 درجه سلسیوس مشاهده شد. به­طورکلی نتایج نشان داد تیمار خراش­دهی بذر بابا آدم با آب داغ 70 درجه سلسیوس به­مدت 10 دقیقه و به­دنبال آن خیساندن بذر در محلول 500 پی­پی­ام اسید جیبرلیک به­مدت 12 ساعت بهترین تیمار برای بهبود جوانه­زنی و تحریک رشد گیاهچه بابا آدم می­باشد.