ارزیابی اثر دستگاههای بوجاری بر بهبود جوانه زنی و بنیه بذر گندم رقم پیشتاز در استان های البرز، تهران و قزوین
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و تکنولوژی بذر، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 عضو هیأت علمی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال
doi
10.22124/jms.2020.5004چکیده
بوجاری بذر یکی از مهمترین مراحل فرآوری آن است و با توجه به نوع دستگاههای بهکار رفته در بوجاری تأثیر بهسزایی در بهبود کیفیت توده بذری و گواهی آن دارد. لذا این پژوهش بهمنظور ارزیابی اثر دستگاههای بوجاری بر جوانهزنی و بنیه بذر گندم رقم پیشتاز بهصورت آزمایش مقایسه بهروش آزمون t استیودنت (t-test) در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در موُسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال کرج اجرا شد. تیمارها شامل بذرهای قبل و بعد از فرآوری شش خط فرآوری بذر از پنج شرکت تولیدکننده بذر در سه استان قزوین، البرز و تهران بودند. همچنین صفات مورد بررسی درصد گیاهچههای عادی و غیرعادی، وزن خشک و طول گیاهچه، نسبت ذخایر غذائی بذر تحرکیافته به گیاهچه، هدایت الکتریکی، محتوای آب بافتی گیاهچه، شاخص طولی بنیه گیاهچه، خلوص فیزیکی، درصد وزنی بذر سایر گونهها، چگالی و وزن هزار بذر بودند. نتایج نشان داد فرآوری جوانه زنی و بنیه بذر را بهبود و ارتقا داد. همچنین، خطوط فرآوری بذر دارای دستگاه جداکننده ثقلی، بهطور متوسط تاثیر مثبت بیشتری بر بهبود جوانهزنی بذر و خصوصیات بررسی شده در طی فرآوری داشتند و لذا بهکارگیری جداکننده ثقلی در فرآوری بذر گندم ضروری است. از طرفی مشاهده شد که وجود یک مجموعه کامل از جداکننده استوانه دندانهدار احتمال آسیب و بیماری بذر را کاهش میدهد. از سوی دیگر نتایج نشان داد خط فرآوری بذر برخورداری از مجموعه کامل استوانه دندانهدار بهمنظور جداسازی بذور آسیبندیده از بذور شکسته و آسیبدیده مکانیکی برای کاهش مخاطره آلودگی توده بذور فرآوری شده به بذور آسیبدیده مکانیکی و بذور بیمار مناسب است. نتایج نشان داد که شرکت سازنده دستگاههای بوجاری و تنظیم این دستگاهها با توجه به شرایط تولید بذر از اهمیت بالایی در دستیابی به بهبود و ارتقای کیفیت بذر برخوردار هستند.