ارزیابی اثر دستگاه‌های بوجاری بر بهبود جوانه زنی و بنیه بذر گندم رقم پیشتاز در استان های البرز، تهران و قزوین

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و تکنولوژی بذر، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 عضو هیأت علمی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

3 موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال

doi
10.22124/jms.2020.5004
چکیده

بوجاری بذر یکی از مهم­ترین مراحل فرآوری آن است و با توجه به نوع دستگاه­های به­کار رفته در بوجاری تأثیر به­سزایی در بهبود کیفیت توده بذری و گواهی آن دارد. لذا این پژوهش به­منظور ارزیابی اثر دستگاه­های بوجاری بر جوانه­زنی و بنیه بذر گندم رقم پیشتاز به­صورت آزمایش مقایسه به­روش آزمون t استیودنت (t-test) در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در موُسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال کرج اجرا شد. تیمارها شامل بذرهای قبل و بعد از فرآوری شش خط فرآوری بذر از پنج شرکت تولیدکننده بذر در سه استان قزوین، البرز و تهران بودند. همچنین صفات مورد بررسی درصد گیاهچه­های عادی و غیرعادی، وزن خشک و طول گیاهچه، نسبت ذخایر غذائی بذر تحرک­یافته به گیاهچه، هدایت الکتریکی، محتوای آب بافتی گیاهچه، شاخص طولی بنیه گیاهچه، خلوص فیزیکی، درصد وزنی بذر سایر گونه­ها، چگالی و وزن هزار بذر بودند. نتایج نشان داد فرآوری جوانه زنی و بنیه بذر را بهبود و ارتقا داد. همچنین، خطوط فرآوری بذر دارای دستگاه جداکننده ثقلی، به­طور متوسط تاثیر مثبت بیش­تری بر بهبود جوانه­زنی بذر و خصوصیات بررسی شده در طی فرآوری داشتند و لذا به­کارگیری جداکننده ثقلی در فرآوری بذر گندم ضروری است. از طرفی مشاهده شد که وجود یک مجموعه کامل از جداکننده استوانه دندانه­دار احتمال آسیب و بیماری بذر را کاهش می­دهد. از سوی دیگر نتایج نشان داد خط فرآوری بذر برخورداری از مجموعه کامل استوانه دندانه­دار به­منظور جداسازی بذور آسیب­ندیده از بذور شکسته و آسیب­دیده مکانیکی برای کاهش مخاطره آلودگی توده بذور فرآوری شده به بذور آسیب­دیده مکانیکی و بذور بیمار مناسب است. نتایج نشان داد که شرکت سازنده دستگاه­های بوجاری و تنظیم این دستگاه­ها با توجه به شرایط تولید بذر از اهمیت بالایی در دستیابی به بهبود و ارتقای کیفیت بذر برخوردار هستند.