ارزیابی شاخص‌های کیفی جوانه‌زنی بذر و رشد گیاهچه مرزنجوش (Origanum vulgare L.) تحت شرایط کشت ارگانیک و شیمیایی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، ارومیه، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، تبریز، ایران

3 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، تبریز، ایران

5 دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22124/jms.2020.4588
چکیده

به­منظور مطالعه ویژگی­های کمی و کیفی بذرهای گیاه دارویی مرزنجوش تحت شرایط کاربرد سیستم­های مختلف تغذیه ارگانیک، شیمیایی و تلفیقی دو آزمایش مزرعه­ای و آزمایشگاهی به­ترتیب در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی و تصادفی با 16 تیمار کودی مختلف در مزرعه تحقیقاتی ساعتلوی ارومیه در بهار سال 1394 به­مدت دو سال اجرا شد. در این آزمایش تیمارها شامل کود NPK، دو نوع کود آلی (ورمی­کمپوست و بیوچار)، دو نوع کود بیولوژیک (نیتروکسین و بیوسوپر­فسفات) و شاهد (بدون مصرف کود) و ترکیب دوتایی آن­ها بود. نتایج اثر متقابل سال در تیمار نشان داد که استفاده از کود بیولوژیک نیتروکسین در سال دوم، عملکرد بذر و بیولوژیک و وزن هزاردانه را تحت تأثیر قرار داد، به­طوری­که بیش­ترین مقدار این صفات به­ترتیب (2577 کیلوگرم در هکتار)، (34279 کیلوگرم در هکتار) و (6160/5 گرم) بود. بیش­ترین مقدار شاخص برداشت نیز در سال اول و از تیمار ورمی­کمپوست (321/20 درصد) به­دست آمد. در این میان تیمار ترکیبی نیتروکسین + بیو­سوپر­فسفات، بیش­ترین تأثیر را نسبت به تیمارهای مصرف جداگانه در افزایش صفات طول گیاهچه (35/3 سانتی­متر)، سرعت جوانه­زنی (107/1084 تعداد در روز)، شاخص بنیه بذر (38/1)، درصد جوانه­زنی (50/93 درصد) و قدرت جوانه­زنی (16 درصد) داشت. همچنین بیش­ترین مقدار صفات وزن تر و خشک گیاهچه در ترکیب تیماری ورمی­کمپوست + نیتروکسین به­ترتیب به مقدار 0052/0 و 0032/0 گرم مشاهده شد. نتایج به­دست آمده نشان داد که استفاده از کودهای بیولوژیک می­تواند باعث افزایش قابلیت جوانه­زنی، رشد و در نتیجه استقرار مناسب گیاه مرزنجوش شود.