فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مشکلات تولید گیاهان دارویی از قبیل گاوزبان اروپایی، جوانه­زنی غیریکنواخت و استقرار ضعیف گیاهچه­ها است. پرایمینگ یکی از راهکارها جهت‌ بهبود جوانه‌زنی و رشد گیاهچه‌ها در گیاهان زراعی و دارویی است. این پژوهش به­منظور بررسی تاثیر پرایمینگ بر جوانه­زنی، رشد و خصوصیات بیوشیمیایی و آنزیمی گیاهچه­های گاوزبان اروپایی انجام گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل هیدروپرایمینگ به­مدت 48 ساعت، ویتامین‌پرایمینگ (اسید‌آسکوربیک 85/0 میلی­مولار) به­مدت 48 ساعت، هورمون‌پرایمینگ (اسید‌سالسیلیک 4 میلی­مولار) به­مدت 60 ساعت، هالوپرایمینگ (نیترات پتاسیم 20 میلی­مولار) به­مدت 24 ساعت و شاهد بودند. نتایج نشان داد که کلیه تکنیک‌های پرایمینگ مورد استفاده، باعث افزایش معنی‌دار جوانه‌زنی، رشد، شاخص‌های بیوشیمیایی و آنزیمی گیاهچه‌ها گردید. همچنین استفاده از روش‌های مختلف پرایمینگ در بذرهای گاوزبان اروپایی، موجب کاهش معنی‌‌دار میانگین زمان‌جوانه‌زنی و درصد گیاهچه‌های غیرنرمال گردید. بیش­ترین درصد و سرعت جوانه­زنی، شاخص قدرت و طول گیاهچه‌ از بذرهای هیدروپرایم­شده به­دست آمد که به­طور معنی­داری بیش­تر از بذرهای شاهد بودند. همچنین، هیدروپرایمینگ موجب کاهش 80 درصدی گیاهچه­های غیرنرمال و 25 درصدی میانگین ‌زمان‌جوانه‌زنی گردید. فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، پراکسیداز و میزان اسیدآمینه پرولین در گیاهچه‌های حاصل از بذرهای پرایم‌شده به‌طور معنی‌داری بیش­تر از شاهد بود. بیش­ترین فعالیت آنزیم کاتالاز و محتوی پرولین به­ترتیب در ‌تیمار بذر با نیترات پتاسیم 20 میلی­مولار و اسید ‌سالسیلیک 4 میلی­مولار مشاهده شد که اختلاف معنی‌داری با هیدروپرایمینگ نداشتند. هیدروپرایمینگ موجب افزایش 7/2 برابری فعالیت آنزیم‌ پراکسیداز گیاهچه‌ها گردید. به­طور کلی، در بین ‌تیمار‌ها، هیدروپرایمینگ به­مدت 48 ساعت را می­توان به‌عنوان بهترین تیمار برای بهبود خصوصیات جوانه‌زنی، رشد، خصوصیات بیوشیمیایی و آنزیمی گاوزبان اروپایی در نظر گرفت.