اثر تنش شوری بر جوانهزنی، رشد و غلظت اسید گلیسریزیک شیرین بیان (Glycyrrhiza glabra L.)
نویسندگان
1 استادیار بیولوژی خاک، گروه مهندسی علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 کارشناس ارشد فیزیولوژی گیاهی، گروه زیستشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
3 استادیار فیزیولوژی گیاهی، گروه زیستشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
4 استادیار سیستماتیک گیاهی، گروه زیستشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
doi
10.22124/jms.2020.4591چکیده
ریشه شیرین بیان شامل مقدار زیادی از اسیدگلیسریزیک است که کاربردهای متنوعی در صنایع غذایی، صنعتی، آرایشی و دارویی دارد. با توجه به گسترش شوری در مناطق خشک و نیمه خشک، جهت بررسی سطوح تحمل به شوری گیاه شیرین بیان در مراحل جوانهزنی و رویشی همچنین اثر تنش شوری بر میزان اسیدگلیسریزیک، آزمایشی در قالب طرح کاملا تصادفی با حداقل سه تکرار انجام شد. تنش شوری در 4 سطح 0، 100، 200 و 300 میلی مولار کلرید سدیم اعمال شد. نتایج در مرحله جوانه زنی نشان داد تنش شوری در غلظت 100 میلی مولار کلرید سدیم موجب کاهش درصد و سرعت جوانهزنی و طول ریشهچه و ساقهچه نسبت به تیمار شاهد شد و در غلظتهای 200 و 300 میلی مولار کلرید سدیم جوانهزنی صورت نگرفت. نتایج مرحله رویشی نشان داد سطوح بالای شوری موجب کاهش نسبت وزن خشک اندام هوایی به ریشه، عملکرد گیاه، محتوای پروتئین و نسبتهای پتاسیم به سدیم، کلسیم به سدیم و منیزیم به سدیم در اندام هوایی و ریشه شد، در مقابل غلظت 300 میلیمولار شوری موجب افزایش معنیدار وزن خشک ریشه، محتوای مالون دی آلدهید و فنل کل اندام هوایی نسبت به تیمار شاهد گردید. همچنین غلظتهای بالای شوری موجب افزایش میزان اسید گلیسیریزیک ریشه گردید. با توجه به نتایج مراحل جوانهزنی و رویشی گیاه شیرینبیان میتوان گفت تحمل به شوری یک پدیده وابسته به نمو میباشد. همچنین کشت گیاه شیرینبیان در خاکهای شور میتواند مقدار اسیدگلیسریزیک در ریشه این گیاه را افزایش دهد.