بررسی کارکرد پیرامتنی عناوین داستان‏ های رضوی از کتاب ستاره من

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبان وادبیات عربی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

doi
10.22034/farzv.2024.434824.1964
چکیده

عنوان یک اثر به ‏مثابۀ ورودی آن باید جذابیت‏ های آوایی، معنایی و واژگانی داشته باشد. در این امر خطیر آثار مربوط به همۀ گروه ‏های سنی مورد توجه بوده و در این زمینه همواره حساسیت‏ هایی وجود داشته ‏است؛ اما اگر مخاطب اثر از حیث دانش، دقت، قدرت تفکر و شکیبایی در دریافت محتوا و درون‌مایه در سطح پایینی قرار داشته ‏باشد، باید در انتخاب نام اثر آگاهانه‏ تر و متعهدانه ‏تر عمل کرد. معیار‏های فراوانی در گزینش واژگان عنوان باید مد نظر قرار گیرد. پیوند عناوین با عناصر درونی داستان، تناسب نام اثر با دانش مخاطب، داشتن جاذبۀ لازم، روانی و زیبایی، نو بودن، آهنگین بودن، اعتدال در رمز‏گونگی و ... از جملۀ این معیارهاست. در اثر مورد مطالعه که داستان‏ های گزینشی از زندگانی شریف علی بن موسی الرضا (ع) ‏است، سعی در شناسایی انگیزۀ نویسنده در انتخاب عناوین داشتیم. عوامل درون‏ متنی مثل عناصر بلاغی، نام خوردنی‏ ها، نشانه‏ های زمانی و مکانی، مضمون و درون‌مایه، نام اشیا و عناصر برون‏ متنی مانند بینامتنیت در انتخاب نام دخیل بوده ‏است. به لحاظ معنایی بیان این نکته خالی از لطف نیست که عنوان اصلی اثر پیشینۀ غنی روایی دارد و فرازی از تاریخ تشیع را برای مخاطب نوجوان بازگو می‏ کند. هدف از انجام این پژوهش تحلیلی توصیفی، بررسی عنوان اصلی اثر و عناوین داستان‏ های فرعی به‌عنوان عناصر پیرامتنی و نقش آن در گیرایی، زیبایی و جذابیت این اثر نوجوانانۀ مذهبی است.