شناسایی آللهای ریزماهواره حاوی اطلاعات برای ژنهای کنترلکننده مولفههای جوانهزنی در برنج تحت شرایط نرمال و تنش خشکی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران
2 دانشیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران
3 استادیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران
4 دانشیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران
5 مربی بخش دانشکده علوم پایه و فنیمهندسی دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران
doi
10.22124/jms.2020.4592چکیده
برنج بعد از گندم مهمترین محصول کشاورزی جهان است و نقش مهمی در تغذیه بیش از نیمی از جمعیت جهان دارد. مرحله جوانهزنی، از مهمترین مراحل رشدی برنج بهحساب میآید و تنش خشکی، تأثیر بهسزایی بر خصوصیات جوانهزنی برنج دارد. شناسایی ژنوتیپهای متحمل به تنشها و ساختار ژنتیکی کنترل صفات آنها از مهمترین عوامل برای ایجاد تحمل در گیاهان است. بههمین منظور؛ آزمایشی با استفاده از 102 ژنوتیپ برنج در دو تکرار در قالب طرح کاملاً تصادفی در آزمایشگاه دانشگاه گنبد کاووس در سال 97-1396 اجرا شد. صفات درصد جوانه زنی، طول ساقهچه، طول ریشهچه، طول کولئوپتیل، تعداد ریشهچه، وزن تر ساقهچه و وزن تر ریشهچه اندازهگیری شدند. اختلاف بین ژنوتیپها از نظر صفات مرتبط با جوانهزنی در شرایط نرمال و تنش خشکی معنیدار بود. نتایج حاصل از تجزیه ارتباط در مرحله جوانهزنی در شرایط نرمال نشان داد که RM12091A و RM1029B با صفات درصد جوانهزنی، طول کولئوپتیل، تعداد ریشهچه و وزن ریشهچه و در شرایط تنش خشکی RM129D با صفات تعداد ریشهچه و وزن ساقهچه و آلل RM530B با صفات طول کولئوپتیل و تعداد ریشهچه ارتباط داشتند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که میتوان از تنوع ژنتیکی بین ژنوتیپهای برنج و تجزیه ارتباط در جهت افزایش تحمل به خشکی در ارقام برنج استفاده نمود.