فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمان پایان بارندگی­های بهاره در موفقیت زراعت دیم مؤثر است. دو راهکار اساسی (آبیاری تکمیلی و روابط قارچ-ریشه) برای بهبود عملکرد گیاهان زراعی با اثر هم­افزایی در اعمال توأم آن‌ها وجود دارد. برای بررسی تلقیح میکوریزایی نخود دیم، آزمایشی دوساله به ‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک ­کامل تصادفی با سه تکرار در سال‌های 1393 و 1394 در مرکز تحقیقات کشاورزی آذربایجان‌غربی اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل زمان پایان بارندگی (20اردیبهشت‌ماه، سوم خردادماه و 17خردادماه)، تلقیح میکوریزا (شاهد و قارچ گونه Glomus intraradices) و آبیاری (دیم و یک نوبت آبیاری تکمیلی) بودند. تلقیح میکوریزایی تحت شرایط آبیاری تکمیلی باعث افزایش معنی­دار عناصر فسفر، کلسیم و خاکستر بقایا، پتاسیم و پروتئین دانه نخود نسبت به کشت دیم شد. ادامه بارندگی تا 17خرداد، عملکرد بقایا (1451کیلوگرم در هکتار) و دانه (602کیلوگرم در هکتار) نخود در گیاهان میکوریزایی را تحت شرایط آبیاری تکمیلی نسبت به پایان زودهنگام بارندگی­ها (20اردیبهشت‌ماه وسوم خردادماه) افزایش بیشتری داد. به‌طورکلی کیفیت بقایا و  دانه نخود در کشت دیم با یک نوبت آبیاری بهبود یافت. تلقیح میکوریزایی صرفنظر از زمان پایان بارندگی در میزان بهبود کیفیت و عملکرد دانه (در آبیاری تکمیلی تا 20درصد و در کشت دیم تا 24درصد) مؤثر بود. نتایج نشان داد که دو راهکار آبیاری تکمیلی و تلقیح میکوریزایی روش­های قابل اعتمادی برای دستیابی به عملکرد مطلوب درکشت دیم نخود می‌باشند.