مطالعه خصوصیات زراعی و بیوشیمیایی پروتئین‌های دانه در ژنوتیپ‌های مختلف سویا [Glycine Max (L.) Merrill]

نویسندگان

1 استاد، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 دانشجوی دکتری ژنتیک مولکولی و مهندسی ژنتیک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناورری طبرستان، ساری، ایران

3 استاد، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری طبرستان، ساری، ایران

4 استادیار، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری طبرستان، ساری، ایران

doi
10.22124/jms.2020.4599
چکیده

دانه سویا یکی از منابع اصلی تولید روغن و پروتئین در جهان محسوب می­شود. از طرفی دیگر دانه سویا به جهت پروتئین­های مطلوب و ارزان یکی از مهم­ترین منابع پروتئینی است که به­طور مستقیم و یا غیر مستقیم (در صنعت دامپروری) در جیره غذایی انسان قرار دارد. در این تحقیق برخی از خصوصیات زراعی (مانند ارتفاع بوته، تعداد شاخه، تعداد غلاف­ها، وزن دانه، عملکرد دانه و زمان رسیدن) و همچنین خصوصیات کیفی دانه (شامل میزان پروتئین­های قابل حل، میزان بازدارنده­های پروتئازی و میزان پروتئین لکتین) در شش لاین موتانت و نه رقم زراعی مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان داد که لاین­های موتانت 032-240-D-P4 و 032-240-D-P1 علاوه بر صفات زراعی مطلوب، دارای پتانسیل بالایی در عملکرد دانه می­باشند. از نظر خصوصیات کیفی پروتئین­های دانه نیز ارقام زراعی نکادر و کاسپین به­ترتیب بیش­ترین میزان پروتئین و همچنین بیش­ترین میزان پروتئین­های ذخیره­ای آلبومین و گلوبولین را دارا بودند. همچنین ارزیابی میزان فاکتورهای ضد تغذیه­ای نیز مشخص نمود که لاین­های موتانت به­همراه رقم زراعی آرین در مقایسه با ارقام رایج زراعی کم­ترین میزان بازدارنده­های پروتئازی (PIA) و پروتئین لکتین (HAU) را دارا می­باشند. به­طور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که لاین موتانت 032-240-D-P4 در مقایسه با دیگر ارقام رایج زراعی با عملکرد دانه بیش­تر و همچنین با کم­ترین میزان فاکتورهای ضدتغذیه­ای می­تواند به­عنوان واریته جدید مورد مطالعه بیش­تری قرار گیرد.