مطالعه خصوصیات زراعی و بیوشیمیایی پروتئینهای دانه در ژنوتیپهای مختلف سویا [Glycine Max (L.) Merrill]
نویسندگان
1 استاد، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
2 دانشجوی دکتری ژنتیک مولکولی و مهندسی ژنتیک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناورری طبرستان، ساری، ایران
3 استاد، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری طبرستان، ساری، ایران
4 استادیار، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری طبرستان، ساری، ایران
doi
10.22124/jms.2020.4599چکیده
دانه سویا یکی از منابع اصلی تولید روغن و پروتئین در جهان محسوب میشود. از طرفی دیگر دانه سویا به جهت پروتئینهای مطلوب و ارزان یکی از مهمترین منابع پروتئینی است که بهطور مستقیم و یا غیر مستقیم (در صنعت دامپروری) در جیره غذایی انسان قرار دارد. در این تحقیق برخی از خصوصیات زراعی (مانند ارتفاع بوته، تعداد شاخه، تعداد غلافها، وزن دانه، عملکرد دانه و زمان رسیدن) و همچنین خصوصیات کیفی دانه (شامل میزان پروتئینهای قابل حل، میزان بازدارندههای پروتئازی و میزان پروتئین لکتین) در شش لاین موتانت و نه رقم زراعی مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان داد که لاینهای موتانت 032-240-D-P4 و 032-240-D-P1 علاوه بر صفات زراعی مطلوب، دارای پتانسیل بالایی در عملکرد دانه میباشند. از نظر خصوصیات کیفی پروتئینهای دانه نیز ارقام زراعی نکادر و کاسپین بهترتیب بیشترین میزان پروتئین و همچنین بیشترین میزان پروتئینهای ذخیرهای آلبومین و گلوبولین را دارا بودند. همچنین ارزیابی میزان فاکتورهای ضد تغذیهای نیز مشخص نمود که لاینهای موتانت بههمراه رقم زراعی آرین در مقایسه با ارقام رایج زراعی کمترین میزان بازدارندههای پروتئازی (PIA) و پروتئین لکتین (HAU) را دارا میباشند. بهطور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که لاین موتانت 032-240-D-P4 در مقایسه با دیگر ارقام رایج زراعی با عملکرد دانه بیشتر و همچنین با کمترین میزان فاکتورهای ضدتغذیهای میتواند بهعنوان واریته جدید مورد مطالعه بیشتری قرار گیرد.