فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دولت در قبال شهروندان دارای مسؤولیت‌های متعددی ازجمله برقراری امنیت و پیش‌گیری از جرایم علیه شهروندان است. در این مقاله تلاش شده به بررسی این مهم پرداخته شود که رویکرد فقه و حقوق نسبت به این مسؤولیت دولت چگونه است؟ مقاله حاضر توصیفی تحلیلی بوده و با استفاده از روش کتابخانه‌ای به بررسی موضوع مورد اشاره پرداخته است. نتایج بر این امر دلالت دارد که در فقه، قواعدی چون امربه‌معروف و نهی از منکر، قاعده لاضرر و اصل ضرورت اجرای احکام اسلامی، دولت را به پیش‌گیری از جرم علیه شهروندان متعهد می‌کند. در حقوق موضوعه نیز دولت به مفهوم عام آن در پیش‌گیری به‌ویژه پیش‌گیری اجتماعی شامل پیش‌گیری وضعی و رشد مدار دارای مسؤولیت است. در قانون اساسی و سایر قوانین عادی برای رفع نیازهای مادی و معنوی افراد مقررات و تکالیفی وضع ‌شده که اجرای آن‌ها و مهیاکردن زمینه برای اعمال مواد قانون به عهده دولت گذارده شده است که مهم‌ترین آنها پی‌ریزی اقتصاد صحیح و عادلانه بر طبق ضوابط اسلامی جهت ایجاد رفاه و رفع فقر و برطرف ساختن هر نوع محرومیت و رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه است که نقش تأثیرگذاری در پیش‌گیری از جرم علیه شهروندان دارد. تعدد قوانین، مشخص نبودن سازوکار اجرای تعهدات دولت در زمینه پیش‌گیری از مهم‌ترین نارسایی‌ها در این زمینه است که لازم است مدنظر قانون‌گذار قرار گیرد.