فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحقق رسیدگی عادلانه در امور کیفری، منوط به رعایت حقوق اصحاب دعوا در جهت تأمین مطالبات به حق آن‌ها است. نظر به موقعیت حساس متهم در فرایند مذکور، نظام‌های دادرسی برای حقوق وی اهمیت خاصی قائل شده‌اند. آیین دادرسی کیفری، برعکس قانون جزای ماهوی که مخاطب آن، فقط ناقضان قانون است، تمام آحاد جامعه اعم‌از (بزهکار و غیر بزهکار) را شامل است و دو هدف عمده را دنبال می‌کند: نخست، اعاده نظم مختل شده به‌وسیله جرم ارتکابی؛ و دوم، حفظ حقوق و آزادی‌های اساسی افراد. به‌منظور جلوگیری از اقدامات خودسرانه برخی نهادها و تجاوز به حقوق و آزادی‌های افراد، رسیدگی در دادگاه‌ها باید با رعایت اصول و مقرراتی انجام گردد که از آن با عنوان اصول دادرسی کیفری یاد می‌شود. مسیر اجرای ضوابط و مقررات قانون آیین دادرسی کیفری که عرصه تقابل میان حقوق و آزادی‌های فردی با ضرورت حفظ نظم و امنیت اجتماعی است، به‌نحوی می‌باشد که چرخش و تمایل به یک طرف جز با انتقاد به طرف مقابل، میسر نیست؛ ازاین­رو مقررات آیین دادرسی کیفری باید به‌گونه­ای تنظیم شود که ضمن رعایت تعامل و تعادل این دو مقوله، ثمره آن تضمین امنیت جامعه با رعایت حقوق و آزادی‌های فردی باشد.