فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کودهای آلی نظیر کمپوست می­تواند نقش مهمی در رشد و تغذیه گیاهان ایفا کند و به نظر می­رسد استفاده از این کود می­تواند اثرات منفی ناشی از تنش­های محیطی را کاهش دهد. در این راستا، به منظور بررسی اثر کود ­کمپوست بر خصوصیات فیزیولوژیکی، فتوسنتزی، فعالیت آنزیم­های آنتی­اکسیدان، محتوای پرولین و پروتئین محلول برگی گیاه عدس (رقم گچساران) در شرایط تنش کم­آبی آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در شرایط محیط گلخانه در سال 1395 به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایش شامل پنج سطح از کمپوست و خاک (100:0، 95:5، 85:15، 75:25 و 65:35‌درصد وزنی) و سه سطح تنش کمبود آب بدون تنش (75‌درصد ظرفیت زراعی)، تنش ملایم (50‌درصد ظرفیت زراعی) و تنش شدید (25‌درصد ظرفیت زراعی) بود. نتایج نشان داد که در شرایط بدون تنش استفاده از کمپوست در سطوح 25 و 35‌درصد وزنی موجب افزایش معنی­دار محتوای آب نسبی، پایداری غشاء سلول­های برگی، کارآیی فتوسیستمII، فتوسنتز خالص، CO2 زیر روزنه، کارآیی مصرف آب، محتوای پروتئین و پرولین برگی، فعالیت آنزیم­های کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز در مقایسه با شاهد شد. در شرایط تنش آبی ملایم و شدید، استفاده از مخلوط کمپوست و خاک با نسبت ‌درصد وزنی (65:35) به ترتیب منجر به افزایش معنی­دار محتوای آب نسبی (3/3درصد، 17/6درصد)، پایداری غشاء سلول (4/5درصد)، CO2 زیر روزنه (3/9درصد)، فتوسنتز خالص (3/65درصد، 77/58درصد)، کارآیی مصرف آب (13/12درصد، 47/22درصد)، محتوای پرولین (در شرایط تنش ملایم حدود 3درصد)، محتوای پروتئین کل (8/18درصد، 9/7درصد+)، فعالیت آنزیم­های پراکسیداز (9/18درصد، 7/3درصد)، کاتالاز (در شرایط تنش ملایم حدود 7/3درصد) و سوپراکسیددیسموتاز (3/1درصد، 5/12درصد) نسبت به سطوح شاهد شد. بر طبق نتایج این مطالعه، استفاده از کود کمپوست به­ویژه در سطح 35‌درصد وزنی به منظور بهبود شرایط تنش ­آبی در کشت گلدانی گیاه عدس توصیه می­شود.