بررسی تغییرات سطح فقر و تعیین میزان آسیب پذیری خانوارهای روستایی ناشی از افزایش قیمت جهانی مواد غذایی در ایران

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

2 دانشگاه شیراز

doi
چکیده

مطالعه حاضر، به بررسی اثرات افزایش قیمت مواد غذایی بر سطح فقر و میزان آسیب پذیری خانوارهای روستایی در ایران می ‌ پردازد. بدین منظور از اطلاعات هزینه ‌ ای خانوارهای روستایی در سال 1391 استفاده شد. ابتدا کشش ‌ های قیمتی جبرانی با استفاده از سیستم تقاضای تقریباً ایده ‌ آل درجه دوم محاسبه و اثر افزایش توأم قیمت جهانی مواد غذایی بر رفاه خانوارها مورد بررسی قرار گرفت، تا از آن بتوان در محاسبه شاخص آسیب پذیری و تغییرات سطح فقر در خانوارهای روستایی استفاده نمود. نتایج نشان می ‌ دهد که پس از افزایش قیمت، خانوارها از نظر رفاهی در وضعیت بدتری قرار گرفته، به گونه ‌ ای که شاخص رفاهی تغییرات جبرانی محاسبه شده برای گروه ‌ های مواد غذایی مورد مطالعه، 78/530 هزار ریال به دست آمد که این میزان حدود 28/6 درصد متوسط درآمد ماهانه خانوارهای روستایی را به خود اختصاص می ‌ دهد و از آن، تحت عنوان شاخص آسیب پذیری یاد می ‌ گردد. با عنایت به خط فقر محاسبه شده پس از افزایش قیمت مواد غذایی (71/2772 هزار ریال)، بالغ بر 49 درصد خانوارهای روستایی، مخارج کمتری نسبت به این میزان را صرف تهیه مواد غذایی می ‌ نمایند و به عبارتی، دچار فقر تغذیه ای می ‌ باشند. همچنین نتایج نشان داد که در اثر افزایش قیمت مواد غذایی نزدیک به 14 درصد (معادل 2764 خانوار) به تعداد خانوارهای فقیر اضافه شده است. نتایج این مطالعه می ‌ تواند به منظور حمایت از اقشار آسیب پذیر و تأمین امنیت غذایی و افزایش رفاه اجتماعی از طریق کمک به طراحی سیاست ‌ های اقتصادی، حائز اهمیت باشد؛ به نحوی که آثار منفی رفاهی گروه ‌ های کم درآمد جبران گردد.