فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کتان سفید (Linum album Ky. Ex Boiss) گیاهی چندساله از تیره کتان حاوی ترکیبات لیگنانی دارای خاصیت ضد سرطانی می‌باشد. بذرهای این گیاه مانند بسیاری از گیاهان دارویی دیگر به­دلیل قرارگرفتن در شرایط اکولوژیک خاص دارای خواب است. بنابراین شناخت عوامل اکوفیزیولوژیک موثر بر خواب و ایجاد شرایط بهینه برای جوانه‌زنی بذر و استقرار این گیاهان جهت تولید و پرورش آن یک امر ضروری است. به همین منظور جهت انجام سه آزمایش بررسی تاثیر 15 تیمار مختلف جهت خواب­شکنی (طرح کاملا تصادفی)، بررسی جوانه‌رنی (طرح کاملا تصادفی) و استقرار گیاهچه جمعیت‌های مختلف (طرح بلوک‌های کامل تصادفی)، بذور این گیاهان در تابستان 1393 از 13 رویشگاه جمع‌آوری شد. نتایج این بررسی نشان داد که اثر تیمار‌های مختلف بر درصد جوانه‌زنی و سایر شاخص‌های جوانه‌زنی در سطح 1 درصد معنی‌دار بود. در تیمار شاهد هیچ‌گونه جوانه‌زنی مشاهده نشد. استفاده از تیمار جیبرلین به غلظت 1000 میلی‌گرم در لیتر با 33/88 درصد جوانه‌زنی بهترین نتیجه را در پی داشت. بیش­ترین درصد جوانه‌زنی و استقرار گیاهچه در جمعیت‌های رزن (4A) و جوکار (10A) به­ترتیب به­میزان 08/78 و 33/41 درصد مشاهده شد. با توجه به نتایج جهت برطرف­کردن خواب بذر کتان سفید تیمارهای ترکیبی جیبرلین با سرمادهی مرطوب پیشنهاد می‌شود. همچنین بر اساس شاخص‌های مورد مطالعه استفاده از جمعیت‌های جوزان (1A) و باباعلی (6A)، برای پیشبرد برنامه‌های اصلاحی توصیه می‌شود.